عزيز الله بيات

33

تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )

فصل چهارم سلسلهء اشكانيان ( 250 ق م . تا 226 م . ) پارت در دوران گذشته شامل سرزمينى بود كه در حال حاضر به خراسان معروف است . در اين منطقه ، نويسندگان عهد قديم از دو كشور پارت و گرگان نام برده‌اند ، اما متأسفانه حدود آن دو را دقيقا نمىتوان تعيين كرد . آنچه مسلم است ، گرگان در سمت شمال و مغرب اين منطقه و پارت در قسمت جنوب و شرق آن قرار داشته است . سرزمين پارت از طرف شمال به خوارزم ، از مشرق به هرات ، از جنوب به زرنگ و از مغرب به گرگان محدود مىشده است . مىتوان گفت كه پارت عهد قديم شمال شهرهاى دامغان ، شاهرود ، جوين ، سبزوار يا نيشابور ، طوس ، بجنورد ، قوچان ، درگز ، سرخس ، اسفراين ، جام ، باخزر ، خواف ، كاشمر و تربت حيدريه بوده است . طول اين منطقه 408 كيلومتر و عرض آن 200 كيلومتر بوده و بالغ بر 96 هزار كيلومتر مربع مساحت داشته است . آغاز تاريخ پارتها تقريبا مجهول و مبهم است و به‌طور كلى تاريخ دولت اشكانى را مىتوان به سه دوره به شرح زير تقسيم كرد :