عزيز الله بيات
310
تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )
709 هجرى به مذهب تشيع مشرف شد و ملقب به سلطان محمد خدابنده گرديد . در زمان غازان خان و سلطان محمد خدابنده ، سعد الدين و خواجه رشيد الدين فضل إله عهدهدار امور كشور بودند . سعد الدين به تدريج اهميت خود را از دست داد ، تا جايى كه در سال 711 هجرى به فرمان سلطان محمد خدابنده كشته شد . جانشين او تاج الدين على شاه بود كه با همكارى خواجه رشيد الدين فضل إله به حل و فصل امور مملكت پرداخت . در سال 713 هجرى به فرمان سلطان محمد خدابنده پسرش ابو سعيد به سلطنت رسيد . در همين سال بناى شهر سلطانيه به اتمام رسيد . سلطان محمد خدابنده معاصر است با ملك ركن الدين پسر ملك شمس الدين ( 677 - 705 ه . ق . ) و ملك فخر الدين پسر ملك ركن الدين ( 705 - 706 ه . ق . ) و ملك غياث الدين پسر ملك فخر الدين ( 706 - 729 ه . ق . ) از آل كرت و نظام الدين حسن پسر جلال الدين طيب شاه ( 688 - 725 ه . ق . ) از ملوك شبانكاره و حاجى شاه پسر يوسف شاه ( 690 - 718 ه . ق . ) از اتابكان يزد و قطب الدين شاه جهان پسر سيور غتمش ( 702 - 703 ه . ق . ) از قراختائيان كرمان و امير شرف الدين محمود شاه اينجو ( 703 - 736 ه . ق . ) از خاندان اينجو و امير مبارز الدين محمد ابن غياث الدين حاجى ( 660 - 723 ه . ق . ) از آل مظفر و نصرت الدين احمد پسر يوسف شاه ( 695 - 730 ه . ق . ) از اتابكان لر بزرگ و عز الدين محمد پسر عز الدين حسين ( 695 - 716 ه . ق . ) از اتابكان لر كوچك . مهمترين حوادثى كه در دوران سلطنت سلطان محمد خدابنده و معاصران ايرانى او در كشورهاى ديگر آنزمان به وقوع پيوست ، چنين است : آسيا چين : در چين سلسله يوان سلطنت مىكرد ( 1279 - 1368 م . ) دهلى : پادشاه سلسله خلج در اينزمان علاء الدين خلجى است . ( 1295 - 1315 ه . ق . ) وى پس از دفع مخالفان خود در داخل مملكت به دفع مغولها پرداخت ، وى فرمانروايى بود از هرجهت سفاك و بىرحم و خود را اسكندر ثانى تصور مىكرد ، و روياهاى بزرگ براى تحصيل يك مملكت وسيع در سر مىپروراند . بعد از درگذشت وى سلطنت