عزيز الله بيات
305
تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )
پرتغال : شاه پرتغال در اينزمان دىنيز است ( 1279 - 1325 م . ) روم شرقى : امپراتور روم شرقى در اينزمان اندرونيكوس دوم است . ( 1282 - 1328 م . ) سيسيل و ناپل : پادشاه ناپل در اينزمان شارل دوم است . ( 1285 - 1309 م . ) فرانسه : پادشاه فرانسه در اين زمان فيليپ چهارم است . ( 1285 - 1314 م . ) وى بر خلاف سن لوئى ، ملاحظه را كنار گذاشت و همينكه فرصتى به دست آورد ، حكم ضبط گوين را از شوراى قضائى در سال 1294 م . صادر كرد و چون ادوارد اول پادشاه انگلستان با حاكم فلاندر اتحاد داشت ، فلاندر را نيز به تصرف خود درآورد . ليكن اين فتوحات را بقايى نبود ، زيرا شهرهاى معتبر فلاندر كه به آزادى خود علاقه زيادى داشتند ، سر به شورش برداشتند . مجارستان : شاه مجارستان اندراش سوم بود . ( 1290 - 1301 م . ) بايدو ( از جمادى الاولى تا ذى القعده 694 ه . ق . ( 1294 م . ) در سال 694 هجرى بايد و به كمك امير طغاجار در نزديكى همدان به تخت نشست . در همين سال غازان خان پسر ارغون به تحريك امير نوروز براى سركوبى بايدو رهسپار آذربايجان شد . در نزديكى مراغه جنگ سختى بين طرفين درگرفت . بايدو كه در خود تاب مقاومت نمىديد ، از در صلح درآمد . مقرر شد كه غازان علاوه بر حكومت خراسان ، فارس و عراق را ضميمهء قلمرو خود كند . در اواخر سال 694 هجرى غازان خان به بهانه نرسيدن عايدات فارس به آذربايجان لشكر كشيد . صدر جهان هم كه از عزل خود ناراضى شده بود ، به اردوى غازان پيوست . در اين ميان ، طغاجار از طرفدارى بايدو خوددارى كرد . در چنين وضعى بايدو راه علاج را تنها در فرار خود دانست ، اما در نزديكى نخجوان به اسارت امير نوروز درآمد و در آخر همين سال به فرمان غازان خان كشته شد . سلطان محمود غازان ( 694 - 703 ه . ق . ) ( 1294 - 1303 م . ) پس از كشته شدن بايدو ، غازان خان پسر ارغون در تبريز به تخت نشست و خواجه صدر الدين احمد خالد زنجانى را به وزارت خود منصوب كرد . غازان خان دين مقدس اسلام