هريك از خلفاى بنى عباس بوده‌اند . تا سقوط بغداد به دست هولاكو خان كه از آن به بعد دوران سلطنت هريك از ايلخانان مغول را محور اصلى كار خود قرار داده‌ام ، حوادث دنياى آن‌زمان را با حكومت ايلخانان و معاصران آنها كه در نواحى مختلف ايران حكومت داشته‌اند ، تطبيق داده‌ام . فهرست خلفاى بنى عباس و معاصران آنها در گوشه و كنار ايران به شرح زير است : 1 . مامون ( 198 - 218 ه . ق . ) ( 813 - 833 م . ) مامون معاصر است با طاهر ذو اليمنين ( 206 - 207 ه . ق . ) و طلحة ابن طاهر ( 207 - 213 ه . ق . ) و عبد الله ابن طاهر ( 213 - 230 ه . ق . ) از طاهريان . 2 . معتصم ( 218 - 227 ه . ق . ) ( 833 - 842 م . ) معتصم معاصر است با عبد الله ابن طاهر ( 213 - 230 ه . ق . ) از طاهريان 3 . واثق ( 227 - 232 ه . ق . ) ( 842 - 847 م . ) معاصر است با طاهر ابن عبد الله . 4 . متوكل ( 232 - 247 ه . ق . ) ( 847 - 861 م . ) متوكل معاصر است با طاهر ابن عبد الله ( 230 - 248 ه . ق . ) و محمد ابن طاهر ( 248 - 259 ه . ق . ) از طاهريان . 5 . منتصر ( 247 - 248 ه . ق . ) ( 861 - 862 م . ) منتصر معاصر است با طاهر ابن عبد الله ( 230 - 248 ه . ق . ) و محمد ابن طاهر ( 248 - 259 ه . ق . ) از طاهريان . 6 . مستعين ( 248 - 252 ه . ق . ) ( 862 - 866 م . ) مستعين معاصر است با حسن ابن زيد ( داعى كبير ) ( 250 - 270 ه . ق . ) از علويان طبرستان و يعقوب ليث ( 247 - 265 ه . ق . ) از صفاريان . 7 . معتز ( 252 ه . ق . ) ( 866 م . ) معتز معاصر است با حسن ابن زيد ( 250 - 270 ه . ق . ) از علويان طبرستان و يعقوب ليث ( 247 - 265 ه . ق . ) از صفاريان .