مطلع شدند ، بر اسفار شوريدند . اسفار هنگامى كه خود را در تنگنا ديد ، از قزوين به رى گريخت . با اين همه ، در سال 316 هجرى در نزديكى طالقان كشته شد . مرداويج پس از تصرف قلمرو اسفار ، نواحى جديد ديگرى را نيز ضميمهء متصرفات خود ساخت . چنان كه در سال 319 هجرى به همدان دست يافت . سپس عازم جنگ با هارون القريب سردار المقتدر باللّه خليفهء عباسى كه براى جلوگيرى از تجاوزات او آمده بود ، شد . پس از شكست نمايندهء خليفه ، عازم اصفهان شد . پس از فتح اصفهان ، سپاهى مأمور تسخير خوزستان كرد و خود او در اصفهان ساكن شد . تصميم وى اين بود كه پس از انجام مراسم جشن سده 323 هجرى به جانب بغداد لشكر كشد . در همين سال به دست غلامان ترك خود كشته شد . « 1 » وشمگير ابن زيار ( 323 - 357 ه . ق . ) ( 934 - 967 م . ) پس از كشته شدن مرداويج ، سران سپاه به اطاعت برادرش ابو طاهر وشمگير ابن زيار در آمدند . مدت زيادى از دوران زمامدارى وشمگير به زدوخورد با آل بويه و سامانيان گذشت . در نتيجه غير از سرزمين طبرستان ، بتدريج رى و گرگان از تصرف او خارج شد . وشمگير در سال 357 هجرى درگذشت . بهستون ابن وشمگير ( 357 - 366 ه . ق . ) ( 967 - 976 م . ) بعد از درگذشت وشمگير بر سر جانشينى او بين دو پسرش ابو منصور بهستون و قابوس اختلاف افتاد . بهستون از ركن الدوله ديلمى يارى خواست . ركن الدوله به يارى او برخاست و از خليفه فرمان حكومت گرگان و طبرستان را براى بهستون گرفت . اختلاف بين پسران وشمگير تا سال 366 هجرى كه سال درگذشت بهستون است ، باقى بود . در اين سال قابوس بر كليهء متصرفات پدر خود مسلط شد .

--> ( 1 ) . ر ك . تاريخ ايران كمبريج ، ج 5 ، ص 33 - 93 . تاريخ ادبى ايران ، تأليف ادوارد براون ، ترجمهء على پاشا صالح ، ج 1 ، ص 527 - 534 .