وى نيز مانند پدر خود در اوج قدرت باقى بود . شمال افريقا : فرمانرواى موحدين در شمال افريقا ابو حفص عمر المرتضى است . ( 646 ه . ق . ) ( 1248 م . ) مالى : شاه مالى در اين‌زمان منسا اولك « 1 » ( پادشاه سرخ ) است . ( 1255 - 1270 م . ) وى جانشين سوند ياتا است . مراكش : فرمانرواى اين‌زمان بنى مرين در مراكش ، ابو يحيى ابو بكر است . ( 642 ه . ق . ) ( 1244 م . ) جانشين وى ابو يوسف يعقوب است . ( 656 ه . ق . ) ( 1258 م . ) مصر : در دوران خلافت مستعصم باللّه در مصر مماليك حكومت مىكردند . توضيح آنكه مماليك جمع مملوك است كه معنى غلام را مىدهد و اين كلمه بيشتر در مورد غلامان سفيدپوست به كار مىرود . سلاطين سلسلهء مماليك مصر از غلامان ترك يا چركس بودند كه ابتدا جزو قراولان مزدور الملك الصالح ايوب بودند . در طى دو قرن و نيم حكومت مستقل مملوكان دو سلسله از سلاطين مملوكان به فرمانروايى نشستند : دسته اول سلاطين مملوك بحرى بودند كه اردوگاه اصليشان در يكى از جزاير رودخانه نيل بود و دستهء ديگر به سلاطين مملوك برجى معروف شدند ، به مناسبت اينكه سلطان قلاون محافظان خود را در يكى از برجهاى قاهره جاى داده بود . روند سلطنت در ميان مماليك بحرى عموما ارثى بود ، ليكن ترتيب جانشينى در ميان سلاطين برجى ارثى نبود و طريق جانشينى در بين آنها بيشتر جنبهء شيخوخيت داشت . مماليك بحرى بيشتر از قبايل دشتهاى جنوبى روسيه بودند كه با مغولان و كردان اختلاط پيدا كرده بودند . مماليك برجى از چركسهاى قفقاز بودند . به‌طور كلى مماليك مردمانى شجاع و دلير بودند و در مقابل صليبيون و سپاهيان مغول مردانه پايدارى كردند ، بويژه تاتارها را كه در قرن هفتم هجرى قسمت مهمى از آسيا را به تصرف خود درآورده و موجوديت مصر را به خطر انداخته بودند ، چندين نوبت شكست دادند . اولين فرمانرواى مماليك بحرى شجرة الدر است . او تنها زنى است كه در دورهء اسلامى بر مصر فرمانروايى كرده است ( 648 ه . ق . ) ( 1250 م . ) وى

--> ( 1 ) . Mensaoulek .