عزيز الله بيات
182
تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )
جنگ با صلاح الدين ايوبى گذشت و به علت ابتلا به مرض جذام گى دولو زينيان « 1 » را به نيابت سلطنت خود برگزيد . ( 1186 - 1192 م . ) ولى طولى نكشيد كه از تصميم خود منصرف شد و بودوئن پنجم برادرزادهء خود را به عنوان جانشين انتخاب كرد كه از ( 1192 - 1194 م . ) شاه قبرس هم بود . چين : در چين سلسلهء سونگ كما فى السابق سلطنت مىكرد . ( 960 - 1279 م . ) دهلى : معز الدين غورى با تصرف پنجاب كه تحت تسلط غزنويان بود ، قدرت خود را در جلگهء گنگ بسط داد و در سال 588 هجرى ( 1192 م . ) شاه قدرتمند سلسلهء چوهان را كه در اجمير سلطنت داشت ، برانداخت . معز الدين امور متصرفات خود را در هند به يكى از سرداران خود به نام قطب الدين آيبك داد و به خراسان بازگشت . قطب الدين به توسعهء قلمرو خود پرداخت و تا گجرات پيش رفت . يكى ديگر از سرداران معز الدين به نام اختيار الدين محمد خلجى ، بهار و بنگال را متصرف شد . قطب الدين و جانشينانش را تا سال 689 هجرى ( 1290 م . ) غلامشاهان يا سلاطين مملوك مىخوانند كه آنها مشتمل بر چند شاخه از جمله شاهان معزى ( غلامشاهان ) بودند كه مؤسس اين شاخه قطب الدين آيبك است . وى هنگامى كه در سال 602 هجرى ( 1205 م . ) معز الدين غورى كشته شد ، مقر خود را به لاهور برد . بعد از قطب الدين پسرش آرام شاه جانشين پدر شد ، ( 602 ه . ق . ) ( 1206 م . ) اما در دهلى گروهى از فرماندهان ، شخصى را به نام التمش « 2 » كه داماد آيبك بود به فرمانروائى برداشتند . آرام شاه ، عازم سركوبى او شد اما در اين پيكار كشته شد و شمس الدين التمش زمام امور را به دست گرفت . ( 607 ه . ق . ) ( 1210 م . ) وى در دوران فرمانروايى خود ناصر الدين قباچه حكمران سند را مغلوب كرد . عثمانى : در دوران خلافت ناصر جد خاندان آل عثمان يكى از سركردگان تركمن به نام ارطغرل بود كه به قول مورخان ترك به اتفاق 400 خانوار تركمن به آسياى صغير مهاجرت كرد و در سال 1218 يا 1220 م . علاء الدين كيقباد اول سلجوقى شهر سگود « 3 » ( نزديك اسكى شهر ) و اطراف آن را به رسم تيول به او داد و در حقيقت شهر مذكور
--> ( 1 ) . Gideluzinyan . ( 2 ) . Eletmes . ( 3 ) . Segud .