1020 م . ) در دوران خلافت او حوادث زيادى به وقوع پيوست . از جمله تعداد زيادى از وزراى خود را كشت و بسيارى از كليساها را خراب كرد و به فرمان او مقرر شد كه عيسويان و يهوديان بايستى جامهء سياه بپوشند و هنگامى كه قصد رفتن به حمام را دارند ، مسيحيان صليب و يهوديان زنگوله به گردن خود آويزند . سرانجام حاكم دعوى الوهيت كرد و فرقه‌اى كه عنوان دروز يافتند ، به خدايى او معترف شدند « 1 » . پس از حاكم در سال 411 هجرى ( 1020 م . ) ظاهر به خلافت نشست . وى از قسطنطين هشتم امپراتور روم شرقى درخواست كرد تا نام وى را در تمامى مساجدى كه در قلمرو امپراتور روم بود ، ذكر كنند . به هر تقدير در دوران خلافت وى تسلط فاطميان بر سوريه رو به انحطاط گذاشت . آراگون : شاه آراگون « 2 » و ناوار سانچورى سوم بود ( 1000 - 1035 م . ) اسپانيا : فرمانرواى امويان آندلس ، هشام دوم المؤيد است ( 976 - 1009 م . ) و جانشين وى محمد ابن هشام ملقب به المهدى است ( 399 ه . ق . ) ( 1009 م . ) زمامدار بعدى سليمان ابن مستعين است ( 1009 م . ) بعد از وى در سال 1010 م . محمد دوم به امارت نشست و در همان سال هشام دوم جانشين او شد و سرانجام عبد الرحمن چهارم زمام امور را به دست گرفت . ( 408 - 409 ه . ق . ) ( 1017 - 1018 م . ) وى نوهء عبد الرحمن سوم است . مدت زمامدارى او بيش از يك سال ادامه پيدا نكرد . بايستى به اين نكته مهم توجه داشت كه دوران بين انقراض كامل امويان آندلس و روى كار آمدن مرابطون ، قريب نيم قرن طول كشيد كه دوران تفرقهء سياسى همراه شكوفايى و تعالى فرهنگ اسپانيا بود . در اين دوره رژيم ملوك الطوايفى در اسپانيا حكمفرما بود و قريب 23 سلسله در نقاط مختلف آندلس روى كار آمدند .

--> ( 1 ) . چون نخستين مبلغ اين عقيده درزى نام داشت به همين علت به دروزى معروف شدند . ( 2 ) . آراگون ، ناحيه و مملكت قديم واقع در شمال‌شرقى اسپانيا ، از شمال به كوههاى پيرنه ، از مشرق به كاتالونيا ، از جنوب‌شرقى به والانس ، از جنوب‌غربى به كاستيل و از شمال‌غربى به ناوار محدود است .