خلافت مقتدر ( 295 - 320 ه . ق . ) ( 907 - 932 م . ) بعد از مرگ مكتفى فرزندش مقتدر به خلافت نشست . به‌طور كلى امور كشور در دوران خلافت مقتدر به دليل دخالت مادر و زن و غلامانش در امور مملكت ، آشفته بود و حل و فصل امور خلافت به دست همين افراد صورت مىگرفت . نفوذ آنها به جايى رسيد كه يكى از نديمه‌هاى مادر خليفه در رأس ديوان مظالم گماشته شد . در دوران خلافت مقتدر سلسلهء آل زيار تأسيس شد . توضيح آنكه مرداويج مؤسس اين سلسله بعد از جنگهاى متعدد با مدعيان مختلف ، همدان را از دست عمال خليفه درآورد . در سال 319 هجرى پس از تصرف خوزستان با خليفه صلح كرد و مقرر شد ساليانه مبلغ 100 هزار دينار به بغداد بفرستد . مقتدر معاصر است با احمد ابن اسماعيل ( 295 - 301 ه . ق . ) و نصر ابن احمد ( 301 - 331 ه . ق . ) از سلسلهء سامانيان و حسن ابن على ناصر كبير ( 301 - 304 ه . ق . ) از علويان طبرستان و مرداويج زيارى ( 316 - 323 ه . ق . ) مؤسس سلسلهء آل زيار و عماد الدوله ( 320 - 338 ه . ق . ) مؤسس سلسلهء آل بويه . مهمترين حوادثى كه در دوران خلافت مقتدر و معاصران ايرانى او در ساير كشورهاى ديگر جهان آن‌روز به وقوع پيوست ، چنين است : آسيا چين : در دوران خلافت مقتدر ، 10 مملكت مستقل ( 906 - 961 م . ) در چين وجود داشت . حلب و موصل : در دوران خلافت مقتدر ، ابو الهيجا كما فى السابق حكومت موصل را داشت و سپس در بغداد متولى قسمتى از امور خراسان و دينور و موصل شد . در قضيهء بيعت قاهر عباسى توسط يكى از طرفداران مقتدر كشته شد . ابو الهيجا در سال 308 هجرى ( 918 م . ) ادارهء امور قلمرو خود را به پسرش حسن كه از طرف خليفه به ناصر الدوله ملقب شده بود ، سپرد . ماوراء النهر : ايلك خانيه ، آل افراسياب ، آل خاقان ، خاقانيان ، خانيه ، قراخانيان ، نامهاى مختلف سلسله‌اى از نژاد ترك چگلى است كه مدتها در كاشغر و بلاساغون و ختن و