بعد از اين حادثه دست خاندان شارل از امپراتورى كوتاه شد و ممالك فرانسه و بورگنى و پروانس و ايتاليا هريك استقلالى به هم زدند . نروژ : شاه نروژ ، هارولد اول بود ( 872 - 933 م . ) كه اولين شاه نروژ به شمار مىرود . در چندين جنگ بر شاهانى كه در قسمتهاى مختلف نروژ سلطنت داشتند ، غلبه كرد و سرانجام خود فرمانرواى سرزمين نروژ گرديد و با اثلتن پادشاه انگلستان روابط دوستانه‌اى برقرار كرد . در دوران سلطنت هارولد مهاجرت به جزيرهء ايسلند به اوج خود رسيد . خلافت معتضد ( 279 - 289 ه . ق . ) ( 892 - 901 م . ) بعد از مرگ معتمد ، برادرش معتضد به خلافت نشست . در همان آغاز ، رسولى از طرف عمرو ابن ليث با هدايايى نزد خليفه آمد و منشور امارت خراسان را خواستار شد كه مورد قبول خليفه قرار گرفت . عمرو ابن ليث در سال 283 هجرى رافع ابن هرثمه را كه سردارى عرب بود و به نيشابور دست يافته بود ، شكست داد و به قتل رسانيد و سرش را نزد خليفه فرستاد و از او فرمان حكومت ماوراء النهر و عزل امير اسماعيل سامانى را تقاضا كرد . خليفه با اينكه تمايلى به اين كار نداشت ، از بيم عمرو ناچار شد كه فرمان حكومت ماوراء النهر را به نام وى صادر كند و ليكن در پنهانى امير اسماعيل را بر ضد عمرو تحريك كرد ، در سال 287 هجرى در نزديكى بلخ ، جنگ سختى بين امير اسماعيل و عمرو ابن ليث درگرفت كه با شكست عمرو و اسارت او تمام شد و او سرانجام در زندان خليفه درگذشت . معتضد در دوران خلافت خود براى آبادى و عمران كشور و رفاه مردم كوشش بسيار كرد . « 1 » معتضد معاصر است با عمرو ابن ليث ( 265 - 287 ه . ق . ) از صفاريان و امير اسماعيل ( 279 - 295 ه . ق . ) از سامانيان و محمد ابن زيد داعى ( 270 - 287 ه . ق . ) از علويان طبرستان . مهمترين حوادثى كه در دوران خلافت معتضد و معاصران ايرانى او ، در جهان آن‌روز

--> ( 1 ) . ر ك . تجارب السلف ، ص 194 . حبيب السير ، ج 3 ، ص 283 - 287 . تاريخ طبرى ، ج 15 ، ص 6713 . مروج الذهب ، ج 2 ، ص 627 - 666 . الكامل ، ج 12 ، ص 191 - 220 . روضة الصفا ، ج 2 ، ص 495 .