عزيز الله بيات
103
تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )
آسيا چين : در چين سلسلهء تانگ سلطنت مىكرد ( 618 - 906 م . ) اروپا اسپانيا : فرمانرواى امويان آندلس محمد اول بود ( 852 - 886 م . ) انگلستان : در دوران خلافت منتصر ، اثلبرت در وسكس سلطنت مىكرد ( 860 - 866 م . ) ايتاليا : پادشاه ايتاليا لوئى دوم بود ( 844 - 875 م . ) روم شرقى : امپراتور روم شرقى ميخائيل سوم بود ( 842 - 867 م . ) فرانسه : پادشاه فرانسه شارل دوم بود ( 843 - 877 م . ) خلافت مستعين ( 248 - 253 ه . ق . ) ( 862 - 867 م . ) پس از درگذشت منتصر غلامان ترك با مستعين نوهء معتصم بيعت كردند . در سال 249 هجرى سپاهيان خليفه در بغداد سر به شورش برداشتند . زيرا متوجه تسلط كامل تركها بر كليه امور مملكت شده بودند و نفوذ و قدرت آنها به جايى رسيده بود كه به ميل خود ، خليفه را عزل و نصب مىكردند و حتى به قتل مىرسانيدند . به همين سبب اهالى بغداد هم به شورشيان پيوستند و به غارت اموال ثروتمندان پرداختند . در مدتى كه اين اوضاع ادامه داشت ، اقدامى براى سركوبى شورشيان از جانب خليفه و عمال او نشد . به همين سبب دامنهء شورش به شهرها سرايت كرد . ليكن سرانجام جمعى از سران ترك به مقابله با مردم برخاستند و پس از كشته شدن عدهء زيادى ، شورش فرو نشست . بر اثر بروز اين حوادث كه ناشى از اختلاف بين طرفداران خليفه و سرداران ترك بود و توفيقى كه باز هم در اين رويداد نصيب سرداران ترك خليفه شد ، نفوذ ناچيز مستعين به كلى از بين رفت . سرانجام در سال 253 هجرى از خلافت مستعفى شد و در همان سال در شهر واسط كشته شد . در دوران خلافت مستعين يكى از نوادگان على ابن ابيطالب ( ع ) به نام حسن ابن زيد ملقب به داعى كبير كه در رى اقامت داشت ، به دعوت اهالى رويان بدانجا رفت و سلسلهء علويان طبرستان در سال 250 هجرى به دست همين شخص در مازندران