ناظم الاسلام كرمانى
477
تاريخ بيدارى ايرانيان ( فارسى )
مملكتى ما هستيد پس شما را برادرانه اطلاع ميدهيم اگر نمىتوانيد مقصود ما را انجام كنيد و از امير بهادر و حاجب الدوله ميترسيد حقيقت حال مملكت و ملت را بشاه عرض و از خواب غفلت بيدارشان كنيد و درك كنيد كه بعد از اين بقاى سلطنت و صدارت و اصلاح خزانه و همهچيز بسته بوجود مجلس ملى است فورا استعفا كنيد و الا به زودى . . . . و اسباب عبرت ديگران خواهيد شد تا ديگرى قبول اين مقام نكند ما تا امروز كشته شديم و نكشتيم ولى حالا ناچار مىشويم . آنها كه دلشان براى ما نمىسوزد و ميخواهند ما را گول بزنند جزائى بدهيم كه ديگران عبرت بگيرند حالا آنچه صلاح خودتان است بكنيد ما هم آنچه صلاح خود و نوعمان و ملت و مملكتمان است مىكنيم شايد هر دقيقه كه اراده كنيم از شخص شما و شاه و وزراء در چنگ ما باشيد . اين مؤتمن الملك كه در اول مكتوب عنوان شده است پسر كوچك صدر اعظم مشير الدوله است كه صدر اعظم خيلى اعتماد به عقل و كفايت اين پسر دارد . كاغذى از يك نفر از تجار تبريز رسيده چون كاشف از حالات تاريخيه اهل تبريز است ما بعينه قدرى از آن كاغذ را درج مينمائيم كه خوانندگان ملتفت وقايع تبريز هم باشند . نقل از مكتوب يكى از تجار تبريز در باب اغتشاش طهران در تبريز كه اراجيف بسياربسيار است كه جمعى از علماء و سايرين به قتل رسانيده شده و طايفه رعيت اجماع كرده خانه وزير دربار را داغون كردهاند حرف زياد ولى تا حال خبر صحيح مكتوبى نرسيد ولى احوالات تبريز همين است كه عرض مىنمايم چند روز قبل علماء طهران كه در قم جمع شدهاند از آنجا تلگرافى خيلى طولانى به علماء تبريز كرده و زياد اظهار تظلم نموده و از علماء استمداد خواسته بودند علماء شهر هم تماما متفق شده هرروز در خانه يكى مجلس فراهم كرده و درهاى مسجدها را قفل كرده امورات شرع را تماما موقوف نمودند از نماز جماعت و مجلس عقد و مرافعه و غيره همگى متفق شده حتى جناب مستطاب حاج ميرزا حسن آقا مجتهد كه با جناب مستطاب حاجى ميرزا كريم آقا عداوت سخت دارند در اين مسئله تأسى كرده عموما متفق شده و متعدد تلگرافات بطهران و اصفهان و قم و شيراز نموده و در ضمن آن تلگراف طولانى به خاكپاى مبارك قبله عالم نمودند از راه كمپانى از قراريكه مذاكره كردند دويست تومان پول تلگراف دادهاند يكفقره جواب از طهران رسيده حسب الامر بود اينها باور نكرده ساكت نشدند مجددا تلگرافى بتوسط وزير مختار به قبلهء عالم نمودند جواب آن را ديروز عصر كه در خانهء يكى از مجتهدين كه همه در آنجا جمع بودند يعنى در خانهء حاجى ميرزا محسن آقا بودند تلگراف از جانب قبلهء عالم رسيده و خواهش و عرايض علماء را قبول فرمودهاند و علماء طهران را هم به زودى بطهران با كمال احترام مراجعت داده و عرايض آنها را كه صلاح دولت