ناظم الاسلام كرمانى
453
تاريخ بيدارى ايرانيان ( فارسى )
عريضهء تلگرافى حضرات علماء اعلام و حجج الاسلام تبريز حضور شاه خلد الله ملكه عرض حضور مبارك پادشاه اسلامپناه خلد اللّه سلطانه - دستخط مبارك از جانب سنى الجوانب همايونى در جواب عريضهء تلگرافى اين دعاگويان زيارت شد اين خادمان شريعت مطهره هيچوقت از تقويت دولت اسلام فروگذار نبوده وجود مبارك پادشاه ظل اللّه را سرمشق عدالت و ديندارى و شرعپرستى دانسته و ميدانيم و واضح مىبينيم كه مغرضين دربارى نميگذارند عرايض ما و ساير خادمان شريعت مطهره چه در طهران و چه در ساير نقاط ممالك محروسه درست بعرض حضور حضرت سلطانى برسد و مقاصد حقه مشروحهء ما را در البسهء كه منافى اغراض خودشان نباشد جلوه ميدهند ما خادمان شريعت مطهره و ساير اهل آذربايجان كه چهل سال است بفرمايشات ملوكانه آشنا هستيم مىبينيم كه عرايض ما را هيچ كدام از لحاظ مبارك نگذرانيدهاند و هيچيك از عبارات دستخط جوابيه از الفاظ دردبار و زايش طبع عدالتپرور ملوكانه نيست و اوضح من الشمس است كه نص عبارات خائن بوده اين است مختصرى از اوضاع مملكت را از اول مذاكره كه علماى دار الخلافه باهره با اولياى دولت روزافزون داشتهاند الى يومنا هذا بعرض ميرسانيم و باقى را به تكليف ديندارى خود بندگان حضرت همايونى ميگذاريم سابقا علماى دار الخلافه طهران با رضاى كافه علماى ممالك محروسه از اولياى دولت خواستار شدند كه قرارى در اصلاح وضع محاكمات و دفتر ماليه دولت علّيه دادهايد كه در ظل پادشاه اسلام عموم رعايا از بىاعتداليهاى عديده آسوده در مهد امن و امان باشند چون هردو اين مقصود منافى با طريقه استبداد و ظلم وزراى دربارى بود . علماى دار الخلافه را بوعدههاى بىاساس اميدوار كرده آنها را از مهاجرت اوليه به آستان مطهر حضرت عبد العظيم رجعت دادند و بمواعيد كاذبه چندى سرگردان نگاه داشته از آنطرف خاطر خطير سلطانى را از انجاح حوائج آن مطمئن ساختند علماى دار الخلافه هرچه منتظر شدند كه مواعيد اولياى دولت صورت خارجى بهمرساند نتيجهء نديدند و كمكم از جانب اولياى دولت و وزراى دربارى اقدام در نفى