ناظم الاسلام كرمانى
439
تاريخ بيدارى ايرانيان ( فارسى )
شانزده دفتر مخصوص ترتيب خواهد شد و فهرست مجموع دفاتر از اين قرار است : ( 1 ) دفتر دعاوى نقديه خارجه ( 2 ) دفتر دعاوى ملكيه خارجه ( 3 ) دفتر جنايات خارجه ( 4 ) دفتر مواريث خارجه ( 5 ) دفتر جنايات داخلهء عامه ( 6 ) دفتر دعاوى ملكيه داخلهء عامه ( 7 ) دفتر دعاوى نقديهء داخلهء عامه ( 8 ) دفتر مواريث داخلهء عامه ( 9 ) دفتر دعاوى نقديهء خاصهء نظامى ( 10 ) دفتر دعاوى ملكيهء خاصهء نظامى ( 11 ) دفتر جنايات خاصهء نظامى ( 12 ) دفتر مواريث خاصهء نظامى ( 13 ) دفتر دعاوى نقديهء خاصهء تجارتى ( 14 ) دفتر دعاوى ملكيهء تجارتى ( 15 ) دفتر جنايات خاصهء تجارتى ( 16 ) دفتر مواريث خاصهء تجارتى . فقرهء ( 2 ) - از آغاز شروع برسيدگى هر مطلب تا انجام نوشتجات و اوراقى كه در آن قضيه بوزارت عدليه ميرسد و تحقيقاتيكه مىشود و ثبت نوشتجاتى كه در آن موضوع صادر شده با ثبت حكم قطعى كه در انجام امر ميدهند تمام به ترتيب نمره در يك محفظه مخصوصى ضبط خواهد شد . فقرهء ( 3 ) - اسناد باطله كه بعد از كشف فساد امر بضبط مىشود در اين دفتر محفوظ خواهد بود دفتر تعيين حقوق : فقرهء اول - احكام صادره از وزارت عدليه در اين دفتر ملاحظه و حقوق ده يك معمول آن را محاسب اين دفتر معلوم كرده حكم را با ورقهء مخصوصى كه در آنجا مبلغ و ميزان حقوق ذكر شده است بادارهء اخذ حقوق ميفرستد و بعد از آنكه ادارهء اخذ حقوق حكم را به صاحبش رساند پس از اجراء مدلول حكم حقوق ده يك را دريافت و آن ورقه را ممهورا بادارهء كابينه رد مىكند و در دفتر تعيين حقوق ضبط مينمايند فقرهء دويم - اين دفتر هر هفته صورت عايدات وزارت عدليه را از ادارهء اخذ حقوق مطالبه كرده در كتابچهء مخصوص ثبت خواهد كرد . مجلس محاكمات داخله : فقرهء ( 1 ) - احزاء مجلس ( اول ) رئيس محاكمات ( دوم ) دو نفر معاون رئيس ( سوم ) يكنفر محرر ( چهارم ) دو نفر معاون تحرير ( پنجم ) دو نفر ثبات . فقرهء ( 2 ) مطلق دعاوى و تظلمات داخله اعم از اينكه متداعيين از طبقهء نظام يا از صنف تجار و غيره باشند از وزارت عدليه بتوسط ادارهء كابينه به اين مجلس رجوع مىشود . فقرهء سوم - اين مجلس با حضور متداعيين يا وكلاى آنها باكمال دقت باسناد طرفين رسيدگى كرده رأى و استنباط خود را مينويسد و اگر محتاج بمرافعهء شرعيه باشد از اين مجلس بمراقبت يكنفر مأمور وزارت عدليه بتراضى طرفين رجوع بمحضر شرع مطاع خواهد شد . فقرهء چهارم - عموم مردم از هر طبقه شرعا و عرفا در محضر محاكمات حق مساوات دارند . فقرهء پنجم - رئيس مجلس بايد محيط بمسائل شرعيه و عرفيه و از شوائب غرض مبرّا و داراى كمال ديانت و امانت باشد و همچنين دقت نظر و قوهء فهم اسناد شرعيه براى ساير اعضاء اين مجلس شرطست . فقرهء ششم - اوراق و نوشتجاتيكه در اين مجلس محل حاجت فورى نيست بادارهء كابينه ميفرستند و باز در موقع حاجت استعاده ميكنند .