ناظم الاسلام كرمانى

416

تاريخ بيدارى ايرانيان ( فارسى )

براى احترام حضرت آقا سادات و طلاب را ممانعت نميكنيم ولى كلاهى و بازارى را ممانعت ميكنيم به اين جهت عدهء بسيارى از سادات و طلاب با حضرت آقا وارد مسجد شدند . از طرف اتابك اعظم عين الدوله در اين روز پيغامات محرمانه براى بعضى از آقايان علماء ميآمد كه بهر شكل باشد چه بطور تهديد و چه بطور وعده و نويد چه بطريق دوستى و خواهش و چه بطريقى ديگر كه از همراهى با آقاى بهبهانى منصرف و از مسجد جامع خارج شوند از آن جمله چند دفعه پيغام از براى جناب آقا شيخ محمد رضا مجتهد قمى آوردند و اين آقا چون مرجع مرافعات و محاكمات شرعيهء طهران بود و اعتبارى در نزد خواصّ و عوام داشت و همراهى جدّى از آقاى بهبهانى داشت و از اول شورش الى امروز طورى سلوك فرمود كه زبان بدگويان نسبت بمقامات ايشان كوتاه و الكن بود فلذا عين الدوله نهايت سعى را مبذول داشت بلكه ايشانرا از حوزهء آقايان خارج نمايد و ليكن جنابش قبول نفرمود و مسئله را مستور داشت كه سرايت به ديگران نكند و ترس آنانرا نگيرد فقط كسى كه ملتفت شد آقاى بهبهانى بود و مخصوص از جواب دادن ايشان بسفراء عين الدوله مطلع شد و اظهار تشكر نمود . نگارنده را لازم آمد كه چند سطرى از حالات تاريخيهء اين شخص جليل و عالم نبيل در اين مقام بطريق اختصار ذكر نمايد تا خوانندهء اين صحايف بداند كه چگونه علماء اعلام در اين مقصود مقدس جدّ و جهدى داشتند و بچه قسم از بذل مال و جان دريغ نفرمودند . حالات جناب آقاى شيخ محمد رضا مجتهد قمى جناب آقا شيخ محمد رضا مجتهد قمى از طراز اول علماء اين عصر و از معظم فقهاء پايتخت و حجج اسلام و مرجع ناس و ملاذ انام است مسقط الرأس ايشان در قم در بيست و يكم شهر شعبان المعظم سنهء 1269 متولد گشته پس از فراغ از تحصيل علوم نقليه مسافرت بتهران نموده و در خدمت مرحوم آقا محمد رضا حكيم قمشى اصفهانى تحصيل علوم عقليه فرمود در سنهء يكهزار و سيصد مسافرت بعتبات نموده و در سامراء كه محطّ فحول علماء و مجمع فقهاء بود بحوزهء درس مرحوم آية اللّه حاج ميرزا محمد حسن شيرازى وارد شده و در آن حوزهء قدس تكميل مدارج علميه و عمليه را فرمود تصنيف كتاب دلائل الاصول شرح بر فرائد الاصول مرحوم خلد مقام شيخ مرتضى و كشف المطالب شرح بر مكاسب آنمرحوم و همچنين كتاب ذرايع الاحكام در شرح شرايع الاسلام را در آنجا نمود و در نزد مرحوم آية اللّه به حدى محل وثوق و اعتماد گرديد كه آنمرحوم بعض از اجوبهء مسائل ناس را رجوع بايشان ميداشتند و اكتفاء به نظر و اجتهاد ايشان ميفرمود در سنهء يكهزار و سيصد و يازده بامر مرحوم آية اللّه بعزم اقامت بطهران از عتبات مراجعت فرمود در ماه جمادى الاولى از سنهء مذكور وارد طهران و تاكنون كه سال 1330 زمان طبع اين تاريخ است جنابش با نهايت دقت و نظر مشغول اصلاح امور ناس است در مهاجرت اوليه و ثانويه با آقايان بود در زمان بمباردمان مجلس در مقام نصيحت و اندرز بپادشاه ايران محمد عليشاه برآمد چون مفيد نيفتاد در خانه نشست و از امور سياسى دم دربست در اوايل زمان احمد شاه يكنفر در مقام معادات و دشمنى با آن جناب برآمده و يك تير ششلول غفلة بآنجناب خالى نمود كه قدرى از پشت گوش را زخم نمود ضارب