ناظم الاسلام كرمانى

537

تاريخ بيدارى ايرانيان ( فارسى )

شاهزادگان و امراء قاجاريه را در امروز احضار فرموده و همگى را با مهر پدرانه پذيرفته و بعد خطابه بليغ متضمن بر مكنونات ضمير شاهانه در اين خصوص سرودند و نص نطق ايشان اينست : نطق اعليحضرت شاهنشاه مظفر الدين شاه قاجار بر شاهزادگان و امراء سلسله قاجاريه ما نيكو ميدانيم علت عدم دخالت شما تاكنون در امور راجعه بشوراى ملى از القاء شبهه كسانى است كه از نيات مقدسه ما بيخبرند و شما هم نظر بشاه‌پرستى القاء شبهات آنانرا قبول نموده خود را شريك و سهيم شرف ملى نكرده‌ايد پس لازم است حضورا بشما عقايد مقدسه خودمانرا حالى نمائيم . زمانيكه وليعهد اين دولت بودم از ظلم و جور حكام و مأمورين ديوان نسبت برعايا و هرج و مرج امور داخله و خارجه مملكت همواره در فكر و انديشه بودم تا راهى براى رفع اين خرابيها بدست آورده در موقع اجرا گذارم چون بطريق كلى ممنوع از دخالت در امور بوده چاره بدست نياوردم تا به حكم تقدير زمام امور مملكت بدست ما افتاد بعد از ورود بطهران كرارا مقاصد خودمان را به امين السلطان فرموديم بعد از تصديق موانع و معاذير چند بيان نمود كه معلوم شد باطنا با مقاصد ما همراهى ندارد از آن جائى كه ميدانستيم ميرزا على خان امين الدوله همواره با خيالات مكنونه ما همراهى داشته و دارد صدارت را به او تفويض نموديم و از نيات مقدسه خودمان او را كاملا مسبوق و مستحضر نموديم حق اين است كه بر علوّ خيالاتمان بسى افزوده و با جدّى كافى در اجراى مقاصد عاليه ما حاضر گرديد ولى موانعى چند بيان نمود كه سد پيشرفت مقاصد بود براى برداشتن موانع دستورى به او داديم چون مقدرات خداوندى با ميل ما مضايقه نكرد مجددا صدارت را بامين السلطان واگذار نموديم و بفرنگستان سفر كرديم در فرنگستان همواره با امين السلطان براى اجراى نيات خودمان در مذاكره و مشاوره بوديم جدا قول در اين باب بما داد كه حين ورود بايران در مقدمات كار اقدام نمايد بعد از ورود بطهران باز محرك او شديم تا مجلس مشاوره را وسعت داد ولى ملاحظه كرديم كه احدى فعلا با خيالات ما همراهى ندارد و در جلو مقاصد عاليه ما سدهاى آهنين بسته شده پس دانستيم كه هنوز مشيت الهى باجراى مقاصد ما تعلق نگرفته است . باز در سفر دويم فرنگستان مكان و مقام را خالى از اغيار و اضداد ديديم به تكرار ما فى الضمير خود به امين السلطان پرداخته در اين دفعه چنان مرا