ناظم الاسلام كرمانى

535

تاريخ بيدارى ايرانيان ( فارسى )

ما هم چيزى داد . كه جناب آقا ميرزا محمد صادق گرفته و ميل فرمودند . عمده خرابى كار اهل ايران همين رشوه و پول است كه آنان را از همه‌چيز انداخته و خواهد انداخت و اين دادن پول باجزاء انجمن مخفى يك امر خرابى انجمن و تفرقه اعضاء اوست از آن جمله بنده نگارنده در خيال مستمسك و بهانه ميباشم كه ديگر داخل به اين انجمن نشوم اگر ملاحظه دوستى جناب آقا ميرزا محمد صادق نبود از همين امروز استعفا مىخواستم بعض از اجزاء هم مانند بنده در خيال مستمسك و بهانه مىباشند . در اين روز از طرف وليعهد تلگرافات متواليه از تبريز مخابره شده است در طهران هم مشهور شده است كه وليعهد مايل به اين اقدام و اعطاء يعنى مجلس مشاورت نمىباشد . روز پنجشنبه هشتم شعبان 1324 هجرى - در اين روز دستخط اعليحضرت همايونى تلگرافا بتبريز مخابره گرديده كه در ذيل عنوان بقيه واقعه تبريز خواهد آمد و هذا صورته . بقيه واقعه تبريز تربيت و تمدن اهالى تبريز ما را بحيرت آورده كه در ظرف اين مدت كه بازارها تماما بسته و مردم در كوچه‌هاى محله ارمنستان و قونسلخانه و مسجد همجوار جمع بودند و با اينكه خيلى از مفسدين و خائنين موقعى بدست آورده و در خيال افساد عظيمى بودند ابدا صدائى درنيامد و ناملايمى ظاهر نشد اين اهالى مظلوم كه عموما فقير و در دست فاقه و احتياج اسيرند و اكثر ايشان به كلى مضطر و ناچارند با اين حال نجابت و تربيت خود را به آخر رسانده حيثيت خود را نشكسته و در تمامى محلات و بازار و اطراف و اكناف شهر از توجه مخصوص عقلا و دانشمندان و اشخاص باتربيت ابدا حادثه بوقوع نه‌پيوست و امنيت در سرحد كمال بود بارى روز پنجشنبه هشتم ماه دستخط همايونى تلگرافا و دستخط وليعهد صادر گرديد و در باغچه قونسلگرى و سپس در مسجد قرائت گرديد چاوشها و دراويش پيش روى اهالى افتاده به طرف بازارشان بردند و بازار را باز و چراغانى مفصلى نمودند و اين چراغانى در چندين شب متوالى بود . سواد دستخط مبارك اعليحضرت شاهنشاه مظفر الدين شاه قاجار معطى مشروطيت بتوسط وليعهد باهالى مملكت آذربايجان تشكيل مجلس شورايملى و نظامنامه آن را بشما اجازه و مرحمت فرموديم وكلاى شهر تبريز و ساير ولايات بطهران بيايند و به ترتيبات كار مشغول بشوند و نسبت بعموم متحصنين قونسلگرى انگليس عفو عمومى شامل خواهد شد . سواد حكم وليعهد محمد على ميرزا اولا از طرف قرين الشرف بندگان اعليحضرت اقدس شاهنشاهى ارواحنا فداه از طرف خودم به اين اشخاص كه در قونسلخانه و مسجد متحصن هستند اطمينان مىدهم كه درباره آنها عفو عمومى خواهد