ناظم الاسلام كرمانى
371
تاريخ بيدارى ايرانيان ( فارسى )
اينكه مكاتيب محبوسين را در اين تاريخ درج ميكنم براى اين است كه خواننده بداند با اين همه ظلم و ستم و خوارى و ذلت كه ديدهاند چگونه مىشود دشمن مشروطه و حريّت باشند و حال آنكه اگر دولت ايران مشروطه نشده بود حضرات در كلات مرده بودند بارى پس از آمدن مجد الاسلام بطهران كه نگارندهء تاريخ بيدارى را بطريق اختصار در روزنامهء كوكب درى درج و نشر ميداد مكتوبى بنگارنده نوشت و خواهش نمود كه ضميمهء تاريخ نمايم چون در كوكب درّى درج شد لذا در اين تاريخ ملحق شد و صورت آن از اين قرار است : خدمت ذيشرافت جناب . . . . . آقاى ناظم الاسلام دامت افاضاته عرض مينمايد در شمارهء يازدهم از سال چهارم جريدهء شريفهء ( كوكب درّى ) در ضمن تاريخ بيدارى بمناسبت مقام شرح گرفتارى و مسافرت و حبس و تبعيد اين بنده بكلات مرقوم شده بود و مشتمل بر بعضى مطالب مهمه بود براى آنكه تاريخ جنابعالى ناقص نماند بعضى توضيحات را كه جنابعالى از قلم انداختهايد يا مسبوق نبودهايد بعرض ميرسانم و استدعا دارم در ضمن همان تاريخ مرقوم بفرمائيد . اولا - در خصوص دوستى بنده با عين الدوله اشاره فرمودهايد كه مبنى بر مصلحت بوده ولى تعيين آن مصلحت را نفرمودهايد و حال آنكه خودتان خوب مستحضر هستيد با عين الدوله ارتباط و آشنائى و مراوده نداشتهام و هرگز با او مكالمه و محاوره نكردهام ولى با جناب دبير حضور دوستى داشتم و گاهى خدمتشان ميرسيدم و ايشانهم از حسن فطرت و كرم اخلاق در بعض مقاصد مساعدت داشتند چنان كه در موقع طرد و تبعيد جناب آقا سيد جمال و اختفاء ايشان در منزل جنابعالى به حكم و تصويب انجمن قرار شده بنده با ايشان ملاقات نموده و او را نزد عين الدوله شفيع نموده كه چشم از اذيت جناب آقا سيد جمال الدين بپوشند و در ملاقات اولى صريحا گفتند اين كار غيرممكن است و شاه حكم فرمودهاند كه هرجا سيد جمال الدين را بهبينند با گلوله بزنند و حالت وحشت آقا سيد جمال و كسان ايشانرا خودتان خوب مسبوقيد حق هم داشتند بنده به زحمت بسيار و التماس و اصرار بىشمار جناب دبير حضور را راضى كردم كه در مقام شفاعت برآيد و او هم زحمتها كشيد تا بالاخره نوشتهء امان براى حفظ جان آقا سيد جمال صادر كرد به بنده داد ولى مشروط بر اينكه ديگر در منابر از آن چيزى عنوان نكند بلكه تا چند روزى از اصل منبر نرود و از خانه بيرون نيايد و آن نوشته را شبانه بعد از ملاحظهء انجمن در منزل جناب عالى بجناب آقا سيد جمال ارائه كردم و قدرى مايهء تسلّاى ايشان شد .