كرده‌اند « 1 » . 5 - ازدواج ناخواستهء جعفر با عباسه و انگيزش عباسه كسى را براى تمهيد مقدمات وصال و به هيأت كنيزان درآمدن عباسه را مسعودى و ابن خلكان هر دو آورده‌اند « 2 » . 6 - داستان قصر گران‌قيمت جعفر و خرده گرفتن منصور بن زياد بر او را طبرى ذكر كرده است « 3 » . 7 - ورود يحيى به مجلس هارون بدون اجازه ، و تعريض هارون به او و گفتگويش با جبرائيل بن بختيشوع را طبرى آورده است « 4 » . 8 - داستان جعل نامه از زبان جعفر برمكى براى عبد الله بن مالك خزاعى و برخوردارى جاعل از عطاياى هر دو طرف را ابن طقطقى آورده است « 5 » . 9 - داستان مجلس بزم جعفر و ورود عبد الملك هاشمى و شرمناك شدن جعفر و درخواستهاى عجيب عبد الملك و روا كردن همه توسط جعفر را ابن طقطقى آورده است « 6 » . 10 - داستان مصادرهء منصور بن زياد كه دشمن يحيى بود ، توسط هارون ؛ پناه بردن او به يحيى و كمك بىدريغ وزير به او را جهشيارى ذكر كرده است « 7 » . 11 - داستان تازيانه خوردن فضل در زندان و مداوايش در همانجا را مسعودى و ابن خلكان هر دو نقل كرده‌اند « 8 » . * * * اثر حاضر مشتمل بر دو بخش و يك ضميمه است . بخش اول تحقيقى است دربارهء تاريخ زندگى برمكيان - خاستگاه ، ظهور در صحنهء سياسى ، فعاليت فرهنگى ، دين و مذهب ، تأثيرات اجتماعى و ادبى و علمى ، انقراض و علل آن - به استناد معتبرترين منابع ، همراه با تحليلهايى از جنبه‌هاى مختلف حيات اين خاندان . در اين بخش كوشيده‌ام

--> ( 1 ) . الفخرى ، 199 ؛ تجارب السلف ، 145 . ( 2 ) . مروج ، 3 / 375 به بعد ؛ ابن خلكان ، 1 / 333 . ( 3 ) . تاريخ ، 8 / 291 . ( 4 ) . همان ، 8 / 287 ؛ نيز عوفى ، جوامع ، 280 - 281 . ( 5 ) . الفخرى ، 206 - 207 . ( 6 ) . همان ، 205 . ( 7 ) . الوزراء و الكتاب ، ترجمهء فارسى ، 142 - 143 . ( 8 ) . مروج ، 3 / 380 ؛ وفيات ، 4 / 34 .