برامكه از ابو القاسم بن غسان ، و همان روايت در اخبار برمكيان از ابو القاسم طايفى است . در مواضع متعددى از هر سه نسخه ، راوى اصلى فقط به صورت « ابو القاسم غسان » يا « محمد بن غسان » آمده است ولى در چند جا نيز از « ابو القاسم محمد طايفى ، محمد بن احمد طايفى و حتى ابو الحسن طايفى » به عنوان راوى اصلى و « مؤلف كتاب عربى » ياد شده است « 1 » . در برخى از اين روايات ، محمد طايفى از پدر خود نقل كرده ، و مىدانيم كه محمد بن غسان نيز بسيارى از روايات را از پدرش گرفته است . اگر اين شواهد قابل استناد باشند مىتوان گمان كرد كه نام و نشان كامل اين شخص ابو القاسم ( ابو الحسن ؟ ) محمد بن احمد غسان طايفى است ؛ گرچه چنين صورتى در هيچيك از كتابها و روايات شناخته شده وجود ندارد ، جز عنوان « ابو القاسم غسان محمد طايفى » كه فقط در يك موضع از اخبار برامكه و اكرام الناس آمده است . كنيهء ابو الحسن هم براى محمد بن غسان اصلا نامأنوس و غريب است . چه اين كنيه را عادتا به كسى كه نامش على بوده مىدادند و محمد را معمولا به ابو القاسم مكنّى مىكردند . اما ابن خلكان هم از شخصى به نام محمد بن غسان بن عبد الرحمن هاشمى ياد كرده - كه والى كوفه بوده و مادر جعفر برمك را به روزگار فقر و دربدرىاش پس از انقراض برمكيان ديده و داستانى در اين باره نقل كرده « 2 » است . از آنجا كه در اخبار برامكه نيز همان روايت به نقل از ابن غسان آمده ممكن است تصور كرد كه محمد بن غسان مذكور در وفيات الاعيان ، همان راوى مشهور اخبار برمكيان است ؛ ولى ابن خلكان از لقب ديگر او يعنى طايفى ياد نكرده است . آيا مىتوان گفت كه اين محمد بن احمد طايفى هم از راويان و گردآورندگان اصلى اخبار برامكه و در رديف ابن غسان و ابن ازرق ، بوده كه در بعضى مجموعه‌هاى كهن با همين عنوان از او ياد شده و در قرون بعد كه روايات مختلف را در هم كرده‌اند ، نام او و ابن غسان به هم آميخته گرديده است ؟ نكتهء ديگر آنكه در هر دو نسخهء لاهور « 3 » و اكرام الناس « 4 » از شخصى به نام ابو محمد عبد الله بن لابرى ( آبرى « 5 » ) به عنوان « مؤلف اول » اين كتاب ياد شده ، و در پايان نسخهء

--> ( 1 ) . نسخه لاهور ، 14 ب ، 16 ب ، 17 ب ، 36 الف ؛ نسخه پطرزبورگ ، 20 ب ، 21 الف ، 49 الف ؛ اكرام الناس صص 17 ، 19 ، 43 . ( 2 ) . وفيات ، 1 / 341 ؛ نيز نك قريب ، مقدمه اخبار برامكه ، ص 149 . ( 3 ) . برگ ، 80 الف . ( 4 ) . صفحهء 93 . ( 5 ) . نسخهء لاهور ، برگ 138 ب : محمد عبد الله بن محمد الآبرى .