اردشير دوّم ( با حافظه ) ذكرى مىشود ( صفحهء 1530 اين تأليف ) . بهرحال معلومست ، كه در دورهء اشكانى معبدى هم در همدان بوده ، كه از شيوه‌هاى مختلف معمارى تركيب شده بود و ستونهايش شباهت زياد بستونهاى در يك « 1 » يونانى داشت ، اين معبد را هم از اناهيتا دانسته‌اند ، مردم زياد در دورهء اشكانى بدانجا براى قربان كردن ميرفتند و نياز ميدادند . بالاتر در قسمت تاريخى گفته شد ، كه آن‌تيوخوس سوّم سلوكى آن معبد را غارت كرد و چهار هزار تالان ( 120 ميليون ريال به پول كنونى ) از ذخائر آن ربود . دوّم - قصبهء سرپل‌زهاب بر جادّه و تنگى مشرف است ، كه بگردنه پاطاق منتهى مىشود . اين محل از ازمنهء خيلى قديم مسكون وآباد بوده ، چنان كه نقوشى نزديك قصبه ازآبادى گذشته اين محل حكايت مىكند و يكى از اين نقوش را از دورهء اشكانى ميدانند ، زيرا بنام اردوان است ( معلوم نيست كدام اردوان ) . دو نقش ديگر بزبانهاى خيلى قديمتر مربوطست و بايد بدوره‌هائى مربوط باشد ، كه قبل از دو هزار سال ق . م است ، يعنى قبل از آنكه آريانها روى كار آمده باشند . چون اين مطلب در اينجا خارج از موضوعست و ربطى بآثار پارتى ندارد ، ميگذريم . چيزى كه منسوب بدورهء پارتيست ، نقش برجسته‌ايستكه در تنگه كوه سرپل زهاب واقع است و يكى از پادشاهان پارت را نشان ميدهد ، پادشاه سوار اسب است و گلى را از دست رعيّتى ميگيرد ، شاه داراى كلاهيست ، كه اطراف آن را رشتهء شرّابه سلطنتى گرفته و گوشه‌هاى بلند آن روى شانه شاه افتاده . شاه لباس تنگى در بر دارد ، ولى شلوارش گشاد است ، بحدّيكه روى چكمه‌ها را پوشيده ، اسب كوچك است ، ولى قوى به نظر ميآيد . هيكل شاه با اسب ، اگرچه نامتناسب است ، ولى رويهمرفته بد ساخته نشده ، اما هيكل رعيّت خيلى بد حجّارى شده و مثل اين است ، كه شخص صنعتگر فقط براى هيكل شاه متحمّل زحمتى شده و شكل رعيّت را با بىاعتنائى برگذار كرده .

--> ( 1 ) - Dorique ( يكى از شيوه‌هاى چهارگانه ستون‌سازى يوناني است ) .