از راه هند و چين ميفرستد . اين اطّلاعات دلالت مىكند ، بر اينكه ايران واسطهء تجارت بين شرق و غرب بوده و پارتيها ميخواسته‌اند ، اين مقام مهم اقتصادى را حفظ كنند . كليّة بايد اين نكته را در نظر داشت ، كه چون فلات ايران پلى است ، كه آسياى بالاخصّ يعنى آسياى بزرگ را با بين النهرين و آسياى صغير و سوريّه اتصال ميدهد ، هميشه ايران واسطهء مبادلات آسيا با اروپا بوده و تجارت ترانزيت از راه ايران به عمل ميآمده ، ولى بعد از باز شدن راههاى دريائى و حفر كانال سوئز خصوصا ، بمرور از اين مقام افتاده است . صنايع مستظرفه از اين صنايع پارتى همينقدر ميتوان گفت ، كه يك نوع موسيقى داشتند ، ولى از آلات موسيقى پيداست ، كه موسيقيشان خشن بوده ، زيرا در ضيافتها فقط نى و تنبور ميزدند و گاهى هم اين آلات را با هم مينواختند و ميرقصيدند . بنابراين موسيقيشان بيشتر موسيقى ضرب بوده ( هروديان ، كتاب 4 ، بند 20 ) . نويسندهء رومى گويد ، كه يك آلت موسيقى نيز داشتند موسوم به سام‌بوكا « 1 » ، ولى نميگويد ، كه شبيه چه آلتى بوده ، شايد لفظ دنبك پس از تصحيف روميها سامبوكا گرديده . از ادبيّات پارتى بما هيچگونه اطّلاعى نرسيده ، ولى معلومست ، كه آوازهائى داشته‌اند ، كه نثر مرسل « 2 » نبوده و آن آوازها را ميخوانده‌اند . معمارى و حجّارى و زينت‌سازى از زمان آمدن اسكندر بمشرق تا روى كار آمدن ساسانيان ، در تاريخ معمارى و حجّارى شرق يكنوع جاى خالى ديده مىشود ، باستثناى چند مورد اين دورهء طويل ، كه پنجقرن و نيم است ، تقريبا از شاهكاريهاى معمارى و حجّارى عاريست . در دنبال صنايع آسورى و بابلى صنايع هخامنشى ميآيد و دنباله آن براى پنجقرن و نيم قطع شده پس از آن صنايع ساسانى شروع مىشود . جهت چيست ؟ جهت آنست كه حسّ زيبا - پسندى قوم پارت پائين‌تر از همان چيز پارسيها است و ، چنان كه بالاتر گفتيم ، پارتى

--> ( 1 ) - Sambuca . ( 2 ) - نثر مرسل يا نثر فروهشته نثريست ، كه عارى از هرگونه نظم است .