از سلوكيها از امتعهء وارده و صادره هردو در سرحدّ گمرك ميگرفتند ، اما اينكه چه ميگرفتند ، در باب تجارت پائين‌تر صحبت خواهد بود و راجع بگمرك نيز . مسكوكات اشكانى در اين مبحث كتابى ، كه در عهد قديم نوشته شده باشد ، وجود ندارد ، ولى در عهد جديد و بخصوص معاصر ، علمائى رنج برده در مسكوكات اشكانى مداقّه و تحقيقات عميقى كرده ، نتايج را بوسيلهء كتبى نفيس و گرانبهاء انتشار داده‌اند . گنجانيدن تمامى اطّلاعاتى ، كه آنها ميدهند در اين مبحث كارى است ، كه از حدود كتاب تاريخ خارج است ، زيرا سكّه‌شناسى « 1 » خود رشته‌اى است جداگانه و اگر كسى بخواهد اطّلاعات كامل از آن بيابد ، بايد اين رشته را تحصيل كند . اما در صورتى كه بخواهيم از موضوع فنّى صرف نظر كرده فقط نتايجى را ، كه بتاريخ مربوط است ، اتّخاذ كنيم ، ميتوان از اين نوع كتب استفاده‌هاى گرانبهائى براى تاريخ كرد و ما اين اصل را پيروى كرده از بعض اين نوع كتب اطّلاعاتى بدست آورده‌ايم ، كه در اينجا ذكر ميكنيم . زايد است علاوه كنيم ، كه تعيين سنين سلطنت شاهان اشكانى ، چنان كه در قسمت تاريخى اين كتاب گذشت ، بجز مستثنياتى چند نيز نتيجه همين رشته سكّه‌شناسى است . اسامى بعض علمائى را ، كه در اين رشته رنج برده‌اند ، با اسم كتاب آنها مينويسيم تا اشخاصى ، كه طالب اطّلاعات بيشترى باشند ، بدان كتابها رجوع كنند : بارتولومه « 2 » تحقيقات در باب سكّه‌شناسى اشكانى ، خاطره‌هاى مجمع آثار عتيقه جلد دوّم . آ . لن‌پريه « 3 » - خاطره‌هائى راجع بتاريخ سلطنت و تصاوير پادشاهان اشكانى پارت ، پاريس 1853 . كنت پروكش استن « 4 » - سكّه‌هاى پادشاهان پارت ، پاريس 1874 - 1875 .

--> ( 1 ) - Numismatique . ( 2 ) - Bartholomaei . Recherches sur la numismatique Arsacide ( mem . de la soc . d'archeol . t II ) . ( 3 ) - A . de Longperier . Memoires sur la ehronologic et Piconographie des rois Perthes Arsacides ( Paris 1853 ) . ( 4 ) - Comte Prokesch - Osten . Les monnaies des rois Parthes ( Paris 1874 - 1875 ) .