حسن پيرنيا ( مشير الدوله )
2658
تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )
جنگ خودشان فرمان ميدادند و شخصا داخل گيرودار ميشدند ، ولى ، اگر در موقعى شخصا از جنگ احتراز ميكردند ، چنان كه در جنگ پارتيها با آنتونيوس چنين پيشآمد ، مورد ملامت پارتيها نميگشتند . در موقعى كه خود شاه جنگ ميكرد ، قراولان مخصوصش در اطراف او ميجنگيدند . آجودانهائى هم در اطراف شاه بودند ، كه به او در موقع سوار شدن يا پائين آمدن از اسب كمك ميكردند . ملكه از حيث مقام خيلى پستتر از شاه نبود ، تاج يا نيمتاج بر سر ميگذارد و گردنبندهاى متعدّد استعمال ميكرد ، ولى اين اشياء ملكه ، ظريفتر و قشنگتر از جواهرات شاه بود . راولينسن گويد : اگر شاه عنوان خداوندگار داشت ، ملكه را ربّة النوع يا ربّة النوع آسمانى « 1 » ميخواندند ( چون مدركى براى اين عقيده ذكر نكرده ، بايد مبنى بر سكّهاى باشد و ، چون گراور چنين سكّه را نديدهايم ، فقط بذكر اين خبر اكتفاء ميورزيم . م . ) . زنان غير عقدى شاه ، از ملكه جدا بودند و براى هريك قصورى جداگانه ساخته ميشد . قصور را بر بلندى ميساختند و پلّكانى به آن هدايت ميكرد . بقول فيلوستراتوس ، شيروانى قصر در بابل از مفرغ بود و اشعهء آفتاب و ماه از آن منعكس گرديده جلوهء غريبى به آن ميداد . رواقها و چهارطاقيها را با سيم و زر زينت داده بودند و اين زينتها در ديوارها بسان پردهء نقاشى مينمود . موضوع اين كارها را از افسانههاى يونانى مانند : آندرومد « 2 » يا اورفه « 3 » و غيره اتخاذ كرده بودند و نيز از موضوع كارهاى مزبور وقايع قشونكشى پارسىها بيونان بود ، مثلا داتيس ، « 4 » ناكسس « 5 » را خراب مىكند ، آرتافرن ، ارترى « 6 » را محاصره كرده ( صفحات 668 - 680 اين تاليف ) ، خشيارشا در جنگهاى نامىاش فاتح است : جنگ ترموپيل ، تسخير آتن ، خشك شدن رودها از كثرت نفرات قشون خشيارشا ، ساختن پل روى دريا ، حفر كانال در كوه آتس . « 7 » سقف يكى از اطاقها آسمان را با ستارگان مينمود
--> ( 1 ) - Thea - Ourania . ( 2 ) - Andromede . ( 3 ) - Orphee . ( 4 ) - Datis . ( 5 ) - Naxos . ( 6 ) - Erethrie . ( 7 ) - Athos .