و چنان كه موسىخورن گويد ( همان كتاب 2 ، فصل 26 ) اين شهر را تزيين كرد ، از اين جهت بعضى بناى اين شهر را بر خلاف حقيقت به اين آبگار نسبت داده‌اند . ارامنه گويند ، كه آبگار پادشاهى خردمند بوده و صفاتى خوب داشته . ذكر مسافرت او بايران براى رفع منازعه‌اى ، كه بين اشكانيان ايران رويداده بود ، بالاتر از قول نويسندگان ارمنستان گذشت . آرداشس ارامنه با اردوان نام اشكانى ايران مطابقت مىكند و از حكايت ارمنى چنان مستفاد ميگردد ، كه آبگار هم از خانواده اشكانى بوده و براى اصلاح امور داخلى اشكانيان ايرانى بايران مسافرت كرده . از اينجا بايد استنباط كرد ، كه آبگار از خانواده ماآنوسافلول نبوده و از زمان آرشام آبگارها از خانواده اشكانيانند . نويسندگان كليسائى گويند ، كه آبگار پادشاه خسرون معاصر مسيح ع بود ، او بمرضى علاج ناپذير مبتلا گرديد و توسط آنانياس « 1 » يكى از پيروان مسيح نامه‌اى براى او ارسال داشت . عيسى ع شخصى را تادّه « 2 » نام نزد وى فرستاد و آبگار و مرضاى ديگر از او شفا يافتند . اين خبر از اوسويوس نويسندهء كليسائى است و نويسندگان ديگر كليسائى نيز بعدها آن را ذكر كرده‌اند ، ولى اكنون عموما اين خبر را صحيح نميدانند . بعض نويسندگان كليسائى نوشته‌اند ، كه جواب مسيح ع بنامه آبگار و صورت عيسى ع مدّتها در ادس بوده و ، اين اشياء را در سلطنت ل‌كاپن « 3 » ( در حدود 920 م . ) به قسطنطنيه نقل كردند ، تا زمان امپراطور ميشل پافلاگونى « 4 » در آن شهر بود و پس از آن مفقود گرديد . موسى - خورن گويد ( كتاب 2 ، فصل 29 ) ، كه جواب نامه آبگار را طوماس « 5 » نامى از حواريّون عيسى نوشت . ترجمه ارمنى نامه عيسى با ترجمه يونانى روايت اوسويوس مغايرت كلّى ندارد و از اينجا بايد استنباط كرد ، كه هردو ترجمه يك اصل بوده ، كه بمسيح ع نسبت ميداده‌اند . موسىخورن گويد ، كه آبگار 38 سال سلطنت كرد و بدست تادّه حوارى عيسى ، كه او را شفا داد ، دين مسيح را

--> ( 1 ) - Ananias . ( 2 ) - Thadee . ( 3 ) - Empreur Lecapene . ( 4 ) - Michel Paphlagonien . ( 5 ) - Thomas .