به چهار شعبه منشعب ميشده : شعبه اوّل در ايران سلطنت داشته . دوّم در ارمنستان . سوّم در باختر تا هند . چهارم در ممالك شمالى از آسياى وسطى تا درياى آزوف و كوههاى قفقاز شعبه اوّل ، يعنى اشكانيان ايران بر ساير شعب رياست داشته و شاه اشكانى ايران را شاه بزرگ يا شاهنشاه ميخواندند . شعبه آخرى بعد از سه شعبه اوّلى ميآمده و از سايرين پست‌تر بوده . در باب شعبه اشكانى ، كه در آنطرف كوههاى قفقاز سلطنت ميكردند ، اين اطّلاعات بدست آمده ( بدوا بايد بگوئيم : اروپائيها ، وقتى كه ميگويند آنطرف كوههاى قفقاز ، مقصودشان قفقازيه يا صفحاتى است ، كه در اينطرف قفقاز واقع است مثل تفليس ، بادكوبه ، باطوم و غيره ، ولى براى ما ايرانيان آنطرف قفقاز صفحات وسيعى است ، كه از كوههاى مزبور به طرف شمال امتداد و بروسيه جنوبى اتّصال يافته . م ) . فوستوس بيزانسى مورّخ ارمنستان راجع به سان‌سان پادشاه اشكانى صفحات آنطرف قفقاز مينويسد ، كه در قرن پنجم م . او به خسرو دوّم پادشاه ارمنستان پسر تيرداد ، كه مذهب عيسوى را پذيرفته بود ، حمله كرد . مفاد نوشته‌هاى او چنين است ( كتاب سوّم ، فصل 6 و 7 ، صفحه 20 - 26 ، چاپ قسطنطنيّه 1730 ) : پس از اينكه خسرو تمام كليساهاى مملكت را برقرار و تعمير كرد ، گريگوار ( گريگور ) « 1 » باردوى پادشاه اشكانى ماساژت‌ها ، كه نامش سان‌سان بود ، رفت . پادشاهان اين مردم و پادشاهان ارامنه از يك نژاداند . قشون زيادى از مملكت هونها نزد پادشاه ماساژت‌ها آمده بودند ، يك اسب وحشى آوردند و گريگوار را بدم او بسته آن را در كنار درياى شمالى در جلگه‌اى موسوم به وادنه‌آ « 2 » رها كردند ، بدين ترتيب مبلّغ جوان پرهيزكار هلاك شد . در اينوقت سان‌سان پادشاه ماساژت‌ها با خسرو پادشاه ارمنستان كينه ميورزيد . او تمامى قشون

--> ( 1 ) - Gregoire ( مبلّغ دين مسيح در ارمنستان پسر آناگ قاتل خسرو اشكانى پادشاه ارمنستان ، كه با اردشير پاپكان همدست بود ) . ( 2 ) - Vadnea .