حسن پيرنيا ( مشير الدوله )
2569
تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )
بين علماء اختلاف است . هشام كلبى و ديگران گويند ، كه پس از اسكندر بلاقس سلبقيس « 1 » سلطنت كرد ، بعد آنطخس « 2 » و او كسى است ، كه انطاكيّه را بنا كرده ، اين پادشاهان سواد كوفه را در مدّت 54 سال داشتند ( كوفه در اين زمان وجود نداشت . م . ) و به طرف جبال و ناحيهء اهواز و پارس لشكر ميكشيدند . بعد ابن اثير در باب اشكانيان چنين گويد ( همانجا ، صفحهء 127 ) : سپس شخصى ، كه نامش اشك بود ، خروج كرد . او از اولاد داراى اكبر بود و در رى به دنيا آمد . بعد قشون زيادى جمع كرده ، با آنطخس در موصل جنگيد و او را كشت . پس از آن در سواد سلطنت كرد و از موصل تارى و اصبهان حكمرانى داشت ، او از ملوك الطوائف از حيث سنّ و شرف و فعل بزرگتر بود و سايرين او را پادشاه ميخواندند ، بى آنكه بتواند كسى را از آنها عزل كند ، بعد از او پسرش سابور بن اشك پادشاه شد ، بعد از سابور جوذرز بن اشكان بر تخت نشست و او كسى است ، كه در دفعهء دوّم با بنى اسرائيل جنگيد و جهت آنكه خداوند ويرا بر آنها مسلّط گردانيد ، از اينجا بود ، كه يحيى بن زكريّا ع را كشته بودند . . . . . . . » « و گفته شده است طيطوس بن اسفيانوس پادشاه روم با بنى اسرائيل جنگيد ، كشتارى زياد كرد ، اسراى بسيار برگرفت و بيت المقدس را منهدم ساخت . روم با بلاد پارس ميجنگيد ، تا انتقام انطخس را بكشد و ملك بابل را پس گيرد . در اينوقت بلاش ابو اردوان ، يعنى كسى ، كه اردشير بن بابك او را كشت ، سلطنت ميكرد . پس بلاش بملوك الطوائف نوشت ، كه روم در قصد بلاد آنها است و اگر جدّ و جهد نكنند ، بر تمامى آنها مسلّط خواهد شد . از پادشاهان مزبور هريك به قدر وسع سپاه و اسلحه و مال فرستاد و عدّهء سپاهيان به چهار صد هزار رسيد . در اينوقت صاحب ( الحضر ) از روميها برگشت ، ملك او بين سواد و جزيره بود ، او با روميها جنگيد و پادشاه آنها را كشت . اين واقعه باعث شد ، كه رومىها قسطنطنيّه را بنا كردند . كسى ، كه اين شهر را بنا كرد ، قسطنطين پادشاه آنها
--> ( 1 ) - مصحّف سلكوس است . ( 2 ) - مصحّف آنتيوخوس .