حسن پيرنيا ( مشير الدوله )
2552
تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )
را كمتر دانستهاند . او اطّلاعاتش را از علماء پارسى اخذ كرده است و آنها تاريخ گذشتگانشان را بيشتر از ديگران رعايت ميكنند و به آنچه ، كه وصف كردهاند ، با قول و عمل اعتقاد دارند . چنين است اظهار مسعودى ، ولى بايد از روى انصاف گفت ، كه روايات طبرى ، باوجود اينكه مشوّش است ، باز بتاريخ اشكانيان بالنّسبه نزديكتر از روايات مذكور مسعودى است ، زيرا طبرى اشكانيان را از انباط ندانسته و ديگر اسامى مانند ايلاووس يا ايلاووس بن ايلاووس و انمر الجبّار بن ساوس و امثال اينها ، كه هيچ شباهت بنام اشكانيان ندارد ، در فهرستهاى او نيست . از مسعودى فهرست ديگرى نيز هست ، كه در كتاب ديگر او ، موسوم به التّنبيه و الاشراف ذكر شده ( كتاب مذكور ، صفحه 95 ) « 1 » : 1 - اشك بن اشك بن اردوان بن اشغان بن اش الجبار بن سياوخش بن كيقاوس الملك - 10 سال ، 2 - سابور بن اشك - 60 سال ، 3 - جوذرز بن اشك - 10 سال ، 4 - بيزن بن سابور - 21 سال ، 5 - جوذرز بن بيزن - 19 سال ، 6 - نرسى بن بيزن - 40 سال ، 7 - هرمز بن بيزن - 19 سال ، 8 - اردوان الاكبر - 12 سال ، 9 - خسرو بن اردوان - 40 سال ، 10 - بلاش بن خسرو - 14 سال ، 11 - اردوان الاصغر - 13 سال . اين فهرست مسعودى از فهرست مذكور در مروج الذّهب بتاريخ نزديكتر است ،
--> ( 1 ) - چاپ ليدن ، 1893 .