حسن پيرنيا ( مشير الدوله )
2549
تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )
پس از او اينها سلطنت كردند : 2 - سابور بن افقور ، در عهد او مسيح و يحيى ع بودند - 53 سال ، 3 - جوذرز بن سابور بن افقور ، كه با بنى اسرائيل براى خونخواهى يحيى ع جنگيد - 59 سال ، 4 - برادرزاده او ابزان بن بلاش بن سابور - 47 سال ، 5 - جوذرز بن ابزان بن بلاش - 31 سال ، 6 - برادر او نرسى بن ابزان - 34 سال ، 7 - عموى او هرمزان بن بلاش - 48 سال ، 8 - پسر او فيروزان بن هرمزان بن بلاش - 39 سال ، 9 - پسر او كسرى پسر فيروزان - 47 سال ، 10 - پسر او اردوان پسر بلاش ، كه بدست اردشير كشته شد - 55 سال . گفتهاند ، كه مدّت سلطنت اسكندر و ملوك الطّوائف ديگر تقريبا پانصد و بيست سال بود » . از مقايسهء نوشتههاى طبرى با شاهنامه معلوم است ، كه او روايات مختلف را جمع كرده ، بعض نوشتههاى او قدرى بتاريخ نزديك مىشود و باوجود اينكه درهموبرهم و مشوّش است ، باز از گفتههاى فردوسى صحيحتر است . مدّت زمانى را ، كه طبرى از سلطنت اسكندر تا اردشير پاپكان معيّن كرده ، تقريبا صحيح است . اين زمان موافق تاريخ ، از 330 ق . م ، تا 224 م . يا 554 سال امتداد يافته و ارقام طبرى موافق روايت سوّمش تقريبا همان است بعض اسامى ، كه طبرى ذكر كرده ، مصحّف اسامى ايرانى به نظر ميآيد ، مثلا سيبان بن ارتشاخ هرمز بن ساهم بن رزان احتمال قوى ميرود ، كه مصحّف دشتبان ارتخشير ( اردشير ) هرمز بن شاهرگان ، يعنى هرمز پسر شاه رى باشد . بهرحال ، اگر چنين هم باشد ، در ميان شاهان اشكانى كسانى چنين نامهائى نداشتهاند و چنين است نيز اسامى ديگر ، مانند : بيژن - نرسى - بهافريد - فيروز - شاپور ، كه بيشترشان از دورهء ساسانى بدورهء اشكانى انتقال يافتهاند . افقور طبرى همان