يا روم خاتمه مييافت و تكليف مملكت روشن ميشد . ساير كارهاى تراژان پس از تسويه كار ارمنستان تراژان بجهانگيرى خود ادامه داده بممالك همجوار آن مملكت پرداخت و در ابتداء اتّحادى با پادشاه هنيوخى « 1 » و ماخه‌لونى « 2 » بست و در ازاى هدايائى ، كه او براى تراژان فرستاده بود ، هدايائى براى پادشاه مزبور فرستاد ( ديوكاسّيوس ، كتاب 68 ، بند 19 ) . لفظ اتحاد را در اين موقع بايد به معناى تابعيّت فهميد ( روميها ترتيبشان چنين بود : وقتى كه ميخواستند ، مملكتى يا ولايتى را تابع كنند ، در وحله اولى از در دوستى درآمده اتّحادى با پادشاه يا رئيس آن مملكت يا صفحه مىبستند . بعد اين اتحاد بتسخير آن مملكت خاتمه مييافت . م . ) . پس از آن تراژان پادشاهى جديد براى آلبانى معيّن كرد ( آلبانى ، چنان كه بالاتر گفته‌ايم ، همان صفحه‌ايست ، كه در تاريخ قديم ايران معروف بارّان است و در قرون اسلامى آن را الرّان و ارّان و بعد شيروان ناميده‌اند ، بنابراين نبايد اين آلبانى را با آلبانى شبه‌جزيره بالكان ( ارناودستان ) مخلوط كرد . اين صفحه از شمال بجنوب بين كورا و ارس واقع بود و از مشرق به مغرب بين درياى خزر و ايبرى يا گرجستان . م . ) « 3 » . بعد تراژان با پادشاهان ايبرى ( گرجستان ) و كلخيد ( لازستان قرون بعد ) و مردمان سارمات و طوايفى ، كه در كنار بوغاز بوسفور كيمّرى « 4 » سكنى داشتند روابطى ايجاد كرد ( بوسفور كيمّرى بوغاز كرچ كنونى است ، كه درياى آزوو را با درياى سياه متّصل ميدارد . م . ) . اين مردمان ، از اين جهت ، كه روم را مقتدرترين دولت عالم آن روز ميدانستند ، با رغبت حاضر شدند ، با قيصر آن روابط دوستى و اتحاد داشته باشند .

--> ( 1 ) - Heniochi . ( 2 ) - Macheloni . ( 3 ) - نام اين مملكت را امروز آذربايجان قفقاز گذاشته‌اند و اين نام صحيح نيست . نظر سياسى در اينجا دخيل بوده ، كه چنين نام غلطى به اين صفحه داده‌اند . نام تاريخى اين صفحه ارّان است يا شيروان . ( 4 ) - Besphoce Cimmerien .