حسن پيرنيا ( مشير الدوله )

2437

تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )

داد ، چرا با اينكه اشخاصى را گروكان گرفته‌ايد و باوجود تجديد دوستى ، كه بايد باعث خير طرفين گردد ، مرا از ارمنستان ، يعنى از متصرّفات قديم من ، بيرون ميكنيد ، اگر بلاش حركتى نكرده جهت اين است ، كه او تسويه مسئله را با مذاكرات بحلّ آن با زور ترجيح ميدهد . اگر شما اصرار بجنگ داشته باشيد ، اشكانيان آن مردانگى و سعادتى را ، كه روميها غالبا با شكستهايشان نتايج آن را حسّ كرده‌اند ، باز خواهند يافت . كربولو ، كه از شورش گرگان بر بلاش اطّلاع داشت ، به دادن اين نصيحت به تيرداد اكتفاء ورزيد : بقيصر حمله مكنيد مگر با اسلحهء خواهش . اگر اميد دور و درازى را ، كه موقعش هم گذشته ، كنار گذارده بشخصى ، كه نزد شما خواهد آمد ، بهترين وثايق را بدهيد ، شما ميتوانيد تخت محكمى داشته باشيد و بىخونريزى به كارهاى خودتان روش خوبى بدهيد » . بعد تاسىتوس در بند 38 گويد : چون فرستادن پيغامات براى انعقاد صلح قطعى نتيجه‌اى نداشت ، قرار دادند روز و محلّى را طرفين براى ملاقات يكديگر معيّن كنند . بنابر گفته تيرداد تقريبا هزار نفر سوار ميبايست مستحفظين او باشند ، امّا در باب عدّه روميهائى ، كه ميبايست با كربولو باشند ، تيرداد حدّى معيّن نكرده فقط گفته بود ، كه كلاهخود و جوشنشان را كنده با لباس صلح حاضر باشند ، هر كس و بخصوص سردارى پير ميبايست اين حيله بيگانگان را آشكار سازد . اگر از يكطرف عدّه را معيّن كرده از طرف ديگر عدّه غير محدود را قبول كرده بودند ، پس بايد گفت ، كه ميخواستند دامى براى روميها بگستردند ، زيرا سوارانى ، كه در تيراندازى ماهر بودند ، ميتوانستند به زودى از عهده سربازانى ، كه مسلّح نبودند ، برآيند . باوجود اين ، كربولو برو نياورد ، كه قصد تيرداد را فهميده است و جواب داد ، كه در كارهائى ، كه راجع بخير عمومى است ، بهتر است مذاكرات در حضور تمامى قشون به عمل آيد . بعد او جائى را انتخاب كرد ، كه قسمتى از آن داراى بلندى و شيب بود و ميتوانست صفوف پياده‌نظام را جا دهد و در قسمت ديگر ، كه جلگه بود ، دسته‌هاى سواره‌نظام ميتوانستند به حال جنگ درآيند .