حسن پيرنيا ( مشير الدوله )
2203
تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )
بعضى حدس ميزنند ، كه ضدّيت از طرف محلهاى يونانى نشين پارت بوده ، مثلا در هكاتومپىلس « 1 » ، كه شهر يونانى بود ، از حكومت ارشك بر پارت راضى نبودهاند و اين ضدّيت بالاخره بجنگ كشيده و ارشك كشته شده ، ولى محقّقا چيزى معلوم نيست . بنابراين سلطنت او از 250 تا 247 ق . م بود . مبحث دوّم . اشك دوّم - تيرداد اوّل جنگ با سلكوس كالّى نيكوس « 2 » بعد از شكست ارشك برادرش تيرداد بر تخت نشست و خود را ارشك ناميد ( 248 ق . م ) . بايد در نظر داشت ، كه كلّيّهء شاهان اشكانى براى افتخارشان و نيز جاويدان كردن نام ارشك ، بانى دولت پارت ، اسم او را بر نامشان ميافزودند ، ولى مورّخين يونانى و رومى به اين اسم اكتفا نكرده اسم شخصى آنها را هم غالبا ذكر كردهاند . بر سكّههاى اشكانى غالبا فقط اسم ارشك ديده مىشود ، ولى هست سكّههاى كمى ، كه اسم شخصى را هم دارد ( ليندزى ، تاريخ پارتىها ، صفحهء 134 ) . چنين به نظر ميآيد ، كه در فرامين و اسناد رسمى نيز اسم ارشك ذكر ميشده . نظر بنوشتههاى ديون - كاسّيوس چنين به نظر ميآيد ، كه در فرامين و اسناد رسمى اسم ارشك بى اسم شخصى ذكر ميشده . وقتى كه تيرداد بتخت نشست ، مبانى دولت پارت هنوز محكم نشده بود ، ولى ، در سلطنت طولانى اين شاه با مجاهدات او دولت پارت قوّت يافت . بنابراين بعض نويسندگان قديم از راه التباس او را با اشك اوّل مخلوط كرده ، وقايع سلطنت او را بسلطنت ارشك نسبت دادهاند ( مثلا ژوستن كتاب 41 ، بند 4 - آممين مارسلّن ) . تقريبا يكسال پس از اينكه تيرداد بتخت نشست ، بطلميوس سوّم اورگت پسر بطلميوس دوّم فيلادلف هم در مصر بتخت پدر نشست و با قشونى به طرف آسيا روانه شد .
--> ( 1 ) - Hecatompylos ( شهر صد دروازه ) . ( 2 ) - Callinicus ( يعنى فاتح درخشان ) .