حسن پيرنيا ( مشير الدوله )

2192

تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )

لوت را آخر دنيا تصوّر ميكرده‌اند ( صفحهء 170 اين تأليف ) . اما اينكه چرا در دوره مادى و هخامنشى ذكرى ، كه در خور اين مردم باشد ، از آنها نميشود ؟ اين معنى منحصر به اين مورد نيست ، مكرّر گفته‌ايم ، كه تا آمدن اسكندر بايران نويسندگان عهد قديم جغرافياى مشرق ايران را درست نميدانند و بوقايع آن علاقه‌مند نيستند . بنابراين ، نميدانيم وقايع اين مملكت چه بوده و چرا اين مردم كارهائى كه در تاريخ ضبط شده و آن را بلند و نامى كرده باشد ، از خود بروز نداده ، شايد داده ، ولى چون از مغرب آسيا دور بوده ، در خاطرها نمانده ، تا ضبط شود . باوجود اين كتزياس در يكى دو مورد ذكرى از پارتىها مىكند ( صفحهء 213 اين تأليف - اگر بتوان نوشته‌هاى اين نويسنده را مورد اعتماد قرار داد ) . نژاد پارتيها در باب نژاد پارتىها ، اگر بنوشته‌هاى مورّخين و جغرافيّون قديم رجوع كنيم ، مىبينيم ، كه عقيده آنها از سه شق خارج نيست . بعضى مانند ژوستن ، كه كتاب‌هاى تروگ پومپه را خلاصه كرده ، عقيده دارند ، كه پارتىها از مردمان سكائى بوده‌اند و به زبان سكائى « پارت » بمعنى تبعيد شده است ( كتاب 41 ، بند 1 ) . برخى مثل سترابون ( كتاب 11 ، فصل 9 ، بند 3 ) گويند ، كه پارتىها از مردم داه بوده‌اند و اين مردم نيز سكائى . در ابتداء اينها بالاى پالوس م‌اوتيد « 1 » يعنى درياى آزوو كنونى سكنى داشتند . بعد از آنجا كوچيده به طرف خوارزم رفته در همسايگى گرگان سكنى گزيدند . پس از آن از آنجا هم كوچيده بخراسان كنونى درآمدند . موافق اين عقيده بعضى از هموطنان اوّلى آنها در وطن قديمشان باقى ماندند . بالاخره عقيده‌اى هم اظهار شده كه از آرّيان است . موافق آن ، وقتى كه سزس تريس « 2 » فرعون نامى مصر بمملكت سكائيّه قشون كشيد ، در مراجعت پارتيها را آورده در كوههاى واقع در

--> ( 1 ) - Palus Meotide ( دريائى است ، كه بدرياى سياه بواسطه بوغاز كرچ ، كه در عهد قديم يونانىها آن را بوغاز بوسفور كيمّرى ميناميدند ، وصل مىشود . اگرچه بالاتر كرارا اين دريا را شناسانيده‌ايم ، باز اين تذكّر را لازم دانستيم . ( 2 ) - Sesostris .