حسن پيرنيا ( مشير الدوله )
2164
تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )
در سالهاى بعد ، كه ذكر شد . از وقايع آنچه ، كه با تاريخ ايران ارتباط مستقيمى داشت ، مشروحا و مابقى را بطور اجمال ذكر كرديم . وقايع نوع دوّم هرچند با تاريخ ايران ارتباطى ندارد ، باوجود اين دانستن آن براى فهم اوضاع آن زمان ، بطور كلّى ، مقتضى است و براى تاريخ ايران هم بيفايده نيست . اكنون موقع آن رسيده ، كه بتاريخ ايران برگرديم . چون ، چنان كه گذشت ، عدّه دولتهائى ، كه بر خرابههاى امپراطورى اسكندر بنا شدند ، زياد بود و عدّهء سلسلههاى سلطنتى و پادشاهان اين سلسلهها نيز زياد ، براى اينكه خواننده بتواند هنگام رجوع جاى هر كدام از سلسلهها يا پادشاهان را زود بيابد ، فهرستى به اين كتاب سوّم ضميمه كرديم . جاى پادشاهان در اين فهرست موافق تاريخ است و معاصر بودن يا نبودن آنها با يكديگر حتّىالمقدور منظور شده . فهرست پادشاهان آذربايجان ميبايست ضميمه شود ، زيرا اين دولت نيز بر خرابههاى دولت اسكندر بنا شد ، ولى ، چون ارتباط آذربايجان با دولت پارت بيشتر است ، مناسبتر ديديم ، كه فهرست مزبور را در آخر كتاب چهارم ، در جزء ساير فهرستها قرار دهيم .