حسن پيرنيا ( مشير الدوله )
2154
تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )
تا از بزرگ شدن مقدونيّه ممانعت كند . او نيز روابط تجارتى با روم برقرار داشت ، چنان كه موادّ خام از روم بمصر ميآمد و در كارخانههاى آن مملكت به كار ميرفت . در دربار او علماء زيادى بودند از جمله مانتن مصرى و اراتستن « 1 » يونانى و كالّىماك « 2 » و تهاكريت « 3 » معروفند . اين پادشاه كتاب دوست بود و علوم طبيعى را ترويج ميكرد . در زمان او در كتابخانه اسكندريّه عدّه كتب بقدرى زياد شد ، كه كتابخانه جديدى در موزه بنا كردند و نيز در زمان او بناهاى زيادى در مصر ساختند . دختر او را ، كه زن آنتيوخوس دوّم سلوكى بود ، كشتند و اين قضيّه باعث جنگى شد ، كه در زمان خلف او شروع گرديد و خاتمه يافت . پسر فيلادلف ، بطلميوس سوّم اورگت ( 247 - 221 ق . م ) سلكوس دوّم را شكست داد و سوريّه و كيليكيّه را به مصر ضميمه كرد . بعد شورشى در مصر به اين جنگ خاتمه داد و موافق عهد صلح چهار هزار تالان نقره و ظروف گرانبها به او رسيد . گويند در ميان غنائمى ، كه بدست او افتاد نقّاشىهاى مقدّس مصريها بود ، كه كبوجيه هخامنشى در زمان تسلّط پارسيها بر مصر از اين مملكت برده بود ، در اين زمان بطلميوس سوّم اين اشياء را به مصريها پس داد و از اين جهت او را اورگت خواندند ، كه بيونانى بمعنى نيكوكار است . اين خبر اگر صحيح باشد ، دلالت دارد بر اينكه كبوجيه اين اشياء را بايران برده در خزانه گذارده بود و سلوكيها آن را از خزانه ايران برگرفته بسوريّه آورده بودند . اين بطلميوس سيرن « 4 » را به مصر برگردانيد ، توضيح آنكه اين ولايت را به ماگاس « 5 » برادر فيلادلف داده بودند و اورگت ، چون برنيس « 6 » دختر ماگاس را براى پسرش گرفت ، سيرن هم ضميمه مصر شد . بعضى اين واقعه را بسلطنت فيلادلف مربوط داشتهاند . ذكر سيرن كرارا بالاتر گذشته . اين مستعمره يونانى جزو دولت هخامنشى گرديد و پس از زوال آن گهى مستقل بود و گاهى جزء مصر . در زمان بطلميوس سوّم مقدونيّه از مصر شكست خورد و موقّتا سلطه بطالسه
--> ( 1 ) - Eratosthene . ( 2 ) - Callimaque . ( 3 ) - Theocrite . ( 4 ) - Cyrene . ( 5 ) - Magas . ( 6 ) - Berenice .