حسن پيرنيا ( مشير الدوله )
2116
تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )
پىسيديّه و غيره . ببعض شهرهاى سابق هم اسم ديگر دادند مثلا ادنه « 1 » و تارس « 2 » را انطاكيّه ناميدند . اسامى آپاما و لااديسه و انطاكيّه در ساير جاهاى آسياى صغير هم كم نيست . باوجود شهرهاى زيادى ، كه سلوكيها بنا كردند ، مملكت آنها بقدرى وسيع بود ، كه مسافتهائى زياد خارج از اين شهرها ميماند و معلوم است ، كه با 60 شهر يا بيشتر ممكن نبود ، اين همه ممالك را از درياى مغرب تا باختر يونانى كرد . بخصوص ، كه همين يونانيها هم بعد از چندى در ميان اقوام آسيائى حل شدند . سلوكيها علاوه بر احداث شهرها و نشانيدن يونانيها در آنها ، مانند بطالسه ، مستعمرات نظامى هم ميساختند . اين نوع مستعمرات در زمان سلوكيها زياد است ، ولى چنين به نظر ميآيد ، كه مقصود آنها از ايجاد اين مستعمرات نشانيدن سربازانى در آنها بوده ، كه از كار افتاده بودند ، ولى بعضى با اين نظر همراه نيستند و تصوّر ميكنند ، كه سكنه اين مستعمرات عبارت بودهاند از اشخاص جنگى و پادشاهان سلوكى در موقع احتياج اين اشخاص را براى جنگ تجهيز ميكردند . بهرحال مسلّم است ، كه اين نوع مستعمرات مانند مستعمرات بطالسه در مصر متفرّق و پراكنده نبوده ، بل در جاهائى جمع بودند و صورت و شكل شهرى را داشتند . بعض اوقات مهاجرين نظامى را در شهرى ، كه وجود داشت ، جمع ميكردند و در اين صورت اينها طبقهاى از ساكنين شهر بشمار ميرفتند و زمينهاى آنها جزو اراضى شهر محسوب ميشد . گاهى دهات نظامى بتدريج با طول زمان مبدّل بشهرى ميشد و ميتوان گفت ، كه شهرهاى بسيارى در ابتداء دهات نظامى بودند . از كتيبههائى ، كه در آسياى صغير يافتهاند ، صريحا برميآيد ، كه اخلاق و عادات يونانيها در شهرهاى يونانى تغيير نميكرد . مثلا پارچه پوست آهو ، كه در محلّى موسوم به دورا ( صالحيّه كنونى ) يافتهاند و راجع بمسئله ميراث است ،
--> ( 1 ) - Adana . ( 2 ) - Tarse .