حسن پيرنيا ( مشير الدوله )

2114

تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )

مقصود اين سلوكيّه است ، كه در نزديكى محل تيسفون واقع بود و بعدها با تيسفون يكى شد . شهر مزبور در محلّ اپيس قديم در جائى واقع بود ، كه فرات و دجله بهم بيش از هر جاى ديگر نزديك ميشوند و راه فلات ايران بدرياى مغرب است . بنابراين سلوكيّهء دجله زود روبترقّى گذارد و شهرى معظم گرديد ، چنان كه سترابون اين شهر را بلافاصله بعد از اسكندريّه مصر جا ميدهد و گويد ، كه 600 هزار نفر سكنه داشت . ميتوان گفت ، كه سلوكيّه پاىتخت قسمت شرقى دولت سلوكى بود و وليعهد ، وقتى كه نيابت سلطنت را داشت ، در اين شهر اقامت ميكرد . موادّ بنّائى اين شهر را از بابل آورده بودند و قسمتى از سكنه‌اش هم از اين شهر نامى بنى سام بود . از اين ببعد بابل رو بانحطاط گذارد و سلوكيها همين مقصود را تعقيب ميكردند ، زيرا عقيده داشتند ، كه تمدّن يونانى در شهرى معظم و قديم مانند بابل ، كه در هر گوشه‌اش آثار گذشته‌هاى مفصّل تاريخى دارد و حافظ سنن باستانى ساميها و مركز تمدّن مشرق قديم است ، پيشرفت‌هاى مطلوب را نخواهد داشت . سلوكيّه باروئى داشت ، كه بر پايه‌هاى آجرى قرار گرفته بود و دور آن خندقى كنده بودند . آجر باروها را از بابل آورده بودند . اهالى شهر مانند انطاكيّه از مردمان مختلف تركيب شده بود و يونانيها از حيث نفوذ بر ديگران برترى داشتند . در اينجا علوم و صنايع يونانى ترويج ميشد و در دوره پارتى هم شهر علمى و صنعتى بشمار ميرفت . ديورن بابلى « 1 » ، كه اصلا از سلوكيّه بود ، در اين شهر فلسفه رواقى را ترويج ميكرد . جانشين او آپلّودور « 2 » هم اين عقيده فلسفى را ميآموخت . سكنه آسيائى در اين شهر زياد بود و مردمانى مانند سريانىها ، پارتىها ، پارسيها ، ارامنه و هنديها در اين‌جا اقامت داشتند . يهودىهاى زيادى در اين شهر برقرار شدند و حسّ ضدّ يهودى هم در اين‌جا مانند انطاكيّه باعث اغتشاشاتى گشت ( يوسف فلاويوس ، تاريخ قديم يهود ، كتاب 18 ، بند 9 )

--> ( 1 ) - Diogene le Babilonien . ( 2 ) - Apollodor .