حسن پيرنيا ( مشير الدوله )

2103

تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )

گرفتند ، مانند آقايان سابق شدند . در جاهاى ديگر مانند لىكااونيّه و ليكيّه و پىسيديّه و پام‌فيليّه و نيز در آسياى وسطى ممكن بود ، مردمى داراى اراضى باشند و در اين مواقع اين مردم موافق عادات و قوانين خودشان رفتار كرده از دور اسمى از والى يا حكومت پادشاه ميشنيدند ، ولى درواقع مستقل بودند . بالاخره يك نوع اراضى متعلّق بمعبدى بود . در اين صورت يك امارت روحانى يا مذهبى تشكيل ميشد و اين امير روحانى من تبع زيادى از درجات مختلف داشت ، مثلا سترابون از اين دول كوچك روحانى صحبت داشته گويد ، كه در كاپادوكيّه معبدى بود بنام مابلّون‌آ كمانا « 1 » ، كه شش هزار بنده خدمتكار داشت و معبد ديگرى و ناسا « 2 » نام در خاك زوس آسبام اوس « 3 » داراى سه هزار بنده بود ( كتاب 12 ، صفحه 537 ) . او گويد ، كه اين كاهنان بلند مرتبه ، كه در آن واحد ارباب بودند و بعضى از سلسله پادشاهان بشمار ميرفتند ، از حيث مقام بعد از پادشاه ( يعنى پادشاه سلوكى ) ميآمدند ، چنان كه در مواقع جشنهاى بزرگ « ربّ النوع يا ربة النوع » ميتوانستند تاج بر سر گذارند . اينها واقعا پادشاهانى بودند ، كه از دست رنج بندگان و رعاياى بسيارشان زندگانى ميكردند . اطّلاعاتى ، كه سترابون ميدهد ، يقينا راجع بمعابدى است ، كه از ازمنه پيش ( از زمان هخامنشىها يا قبل از آن ) بوده . براى اطّلاع اين معابد را هم ذكر ميكنيم . معبد آپلّن در داستراكون « 4 » ، آرته‌ميس پراسيا « 5 » در كاستابالا « 6 » ، معبد معروف آگ‌ديستى « 7 » در فريگيّه و معبد البا « 8 » در كيليكيّه و من آركايس « 9 » در پىسيديّه و زوس آب‌رت‌تنوس « 10 » در ميسيّه و غيره . از كليّه تشكيلات سلوكى ميتوان به اين نتيجه رسيد ، كه سلوكيها در ابتداء خواستند تشكيلات داريوش اوّل را پيروى كنند ، يعنى در رأس ايالات ( هرجا ، كه باشد ) ، والى يا نمايندهء حكومت مركزى را جا دهند و پادشاهان دست نشانده

--> ( 1 ) - Ma Bellon a Comana . ( 2 ) - Venasa . ( 3 ) - Zeus Asbamaeos . ( 4 ) - Dastracon . ( 5 ) - Artemis Perasia . ( 6 ) - Castabala . ( 7 ) - Agdisti . ( 8 ) - Olba . ( 9 ) - Men Arkaios . ( 10 ) - Zeus Abrettenus .