سلوكيّه كنار دجله در سر شاهراهى واقع شدند ، كه روابط بين‌المللى را اداره ميكرد . از اين زمان دولت سلوكى با دولت بطالسه ، كه در سر راه هند واقع بود ، بناى رقابت را گذارد و هم از اين زمان سرچشمه جديدى براى ثروت‌مندى دولت اوّلى ايجاد شد . اين دو نقطه ، يعنى انطاكيّه در كنار رود ارن‌تس در همسايگى درياى مغرب و سلوكيّه در كنار دجله بقدرى مهم بود ، كه ميتوان گفت ، تا زمانيكه اين دو شهر را دولت سلوكى داشت ، دولتى بزرگ بشمار ميرفت و همين كه ايران پارتى سلوكيّه را از آن انتزاع كرد ، دولت سلوكى يك دولت متعارف سريانى گرديد . دولت سلوكى در زمان اقتدارش داعيه حكمرانى را بر تمام آسيا داشت و مستملكاتش را بر تمام راههاى فرعى ، كه بشاهراه مذكور منتهى ميشد ، توسعه ميداد . اكنون بايد ديد ، كه تشكيلات اين دولت در زمان اعلى درجه وسعتش چه بوده . اولا بايد گفت اين يك دولت وسيع ناجور است « 1 » ، يعنى از ملل مختلف گوناگون تركيب يافته و غير از مصر ، قفقازيّه و قسمت‌هاى هند ، تقريبا تمام دولت هخامنشى را شامل و كانون‌هاى تمدّن قديم بشر را حاوى است : بابل - شوش - اورشليم - صوروصيدا - همدان - تخت‌جمشيد - خرابه‌هاى نينوا و ترووا زير آسمان درخشان اين دولت واقع‌اند . اين تغيير شكلى است ، كه روزگار بدولت هخامنشى داده و اگر دولت سلوكى در زمان سلكوس اوّل تمامى آندولت جهانى را نمىنمايد ، لااقل بيشتر ممالك آن را شامل است . معلوم است ، كه كار مديران دولت سلوكى با چنين ممالكى وسيع خيلى مشكل بود . مشكل‌تر از كار مديران دولت هخامنشى ، زيرا هخامنشىها در جهان بانى خود به دو قوم جوان و تازه نفسى مانند ماديها و پارسىها ، كه در قلب دولت آنها جا گرفته بودند ، تكيه ميدادند ، پارتيها گرگانيها ، باختريها و سغديها هم ايرانى بودند ، ولى سلوكىها در آسيا بيگانه‌اند . اگر اسكندر اميدوار بود ، كه در تسلّط خود بر آسيا ، بر مقدونيّه تكيه كند ، دولت سلوكى اين مقدونيه را هم ندارد . بنابراين پايه ملّى در دولت سلوكى

--> ( 1 ) - جور را بعضى فصيح نميدانند ، ولى اين تصوّر مبنائى ندارد ، اين كلمه از ريشه فارسى صحيح است .