حسن پيرنيا ( مشير الدوله )
2079
تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )
شركت داشتند : آپاتوريوس « 1 » گالّى و نيكانور نامى ، ولى ازب ( اوسويوس ) گالّى خائن را نيكانور ناميده . عقيده بعضى اين است ، كه در كشتن او آتّالوس پادشاه پرگام دست داشته و او اطرافيان سلكوس را با پول خريده بود ، ولى حقيقت امر معلوم نيست . بهرحال پس از كشته شدن سلكوس آخهاوس « 2 » ، كه زمامدار دولت سلوكى بود ، قتله را مجازات داد و با اينكه مردم پذيرفتن تاج را به او تكليف ميكردند ، از قبول سلطنت امتناع ورزيده ، آن را براى آنتيوخوس برادر سلكوس ، كه در اين وقت در بابل يا در سلوكيّه دجله بود ، ذخيره كرد ( پولى بيوس ، كتاب 6 ، بند 48 ) . مبحث ششم - انتيوخوس سوم كبير بعد از برادر بتخت نشست ( 223 - 187 ق . م ) . تقريبا از اين زمان در اوضاع عالم آن روز تغييراتى مهمّ روى ميدهد . در مشرق دولت جوان پارت بتدريج قوّت مييابد و ممالك ايران را در تحت اقتدار خويش درآورده ، در آسيا عامل مهمّى ميگردد . در مغرب دولت روم ، پس از اينكه تمام ايطاليا را در تحت تسلّط خود درآورد و قسمتى از جزيره سيسيل را ضميمه كرد ، ببهانه آنكه دزدان دريائى ايلّيريه « 3 » بتجّار آن خسارت وارد ميكنند ، قدم بشبهجزيره بالكان ميگذارد و بسط دولت روم در مشرق شروع مىشود . مقارن اين زمان سه پادشاه نامى ، كه معاصر بودند ، يعنى بطلميوس اورگت « 4 » در مصر ، آنتىگون دزن « 5 » در مقدونيّه و كلامن « 6 » در اسپارت ، بنوبت درميگذرند و جاهاى آنان را جوانان بى تجربه ميگيرند . فقط در دولت سلوكى آنتيوخوس سوّم ، كه كبيرش خواندهاند ، چندى كفايتى نشان ميدهد ، ولى او هم تا آخر بهرهمند نيست .
--> ( 1 ) - APatourios . ( 2 ) - Acheeus . ( 3 ) - Illyrie . ( 4 ) - Ptolemee Evergete . ( 5 ) - Antigone Dozon . ( 6 ) - Cleomene .