حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى
مقدمه 54
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )
براى مللى كه بعد آمدند گذاشت و مصر بناهائى كرد كه امروز هم ايستاده و باعث حيرت است امّا آسور با داشتن صنايعي دولتى بود سبع و غارتگر كه جز خرابى و بدبختى و اسارت به ملل تابعه چيزى نداد اين بود كه اقوام و ملل با شعف انهدام آن را تلقّى و زود گذشتههاى محنتخيز آن را فراموش نمودند بارى ماديها به سهولت ارمنستان و كاپادوكيّه را كه در مشرق آسياى صغير واقع است تصرّف نمودند چه اين ممالك از تاختوتاز سكاها بكلّى ضعيف شده بودند بعد ماديها در حالى كه پيش ميرفتند بدولت ليدى كه در اين زمان قوى شده بود برخوردند و طولي نكشيد كه با آنها داخل جنگ شدند ليديّه - مملكتى بود در طرف غربى آسياى صغير كه در اين زمان حدّ شمالى آن درياى سياه و درياى مرمره و حدّ جنوبى آن درياى مغرب بود - از سمت مغرب به بحر الجزاير و از طرف مشرق برود هاليس ( قزل ايرماق حاليّه ) ميرسيد ليديها را سابقا از نژاد سامى ميدانستند و ليكن حالا محقّق شده كه نه از اين نژاد بودند و نه آريانى نژاد آنها معلوم نيست مگر آنكه هيئت علميّه امريكائى كه در سارد مشغول حفريّات است اين مسئله را روشن كند بهرحال محقّق است كه در قرن دهم و نهم ق . م . مردمانى كه موسوم به فريگىها بوده و با يونانيها قرابت نژادى داشتند از طرف تراكيّه « 1 » به اين مملكت هجوم آورده بر بومىها استيلا يافتند بعد در اينجا سلسلهاى از پادشاهان موسوم به هراكلىها « 2 » ( يا هرقلىها ) برقرار شد و فريگىها با بوميها مخلوط شدند از اين زمان ليديّه قوّت يافت و سلسلهاى بعد از هراكلىها در اينجا تأسيس گرديد كه موسوم به ( مرمناد ) شد بانى آن ژيگ « 3 » نامى بود كه دولت ليدى را قوى كرد و كيمّريها « 4 » را كه از طرف شمال و شمال شرقى بمملكت ليديّه تجاوز مىنمودند بعد از جنگهاى طولانى شكست داده از مملكت براند ( 667 ق . م . ) در زمان آليات « 5 » ( 612 -
--> ( 1 ) - THRACE ( 2 ) - HERACLIDES ( 3 ) - GIGES ( 4 ) - CIMMERINES بعضى كيمّريها را مردم آريانى دانستهاند ( 5 ) - ALIYATTES