حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى
مقدمه 43
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )
گرانبهائى راجع بتاريخ آسور و ممالك مجاور آن حاصل شده اين پادشاه علاوهبر جمعآورى لوحههاى آسورى سوادى از لوحههاى بابلي برداشته و ضبط كرده لوحههاى مذكور كه از حيث عدّه به چندين هزار ميرسد اكنون در موزه بريطانيائى ( لندن ) مورد مداقّه و تحقيقات علمى است . خاتمه چنان كه از تاريخ عيلام پيداست عيلاميها يك نوع تمدّن و صنايعى پرورده و خطّى براى خود ترتيب داده بودند و ليكن از حيث تشكيلات سياسى هيچگاه نتوانستند از حال ملوك الطّوايفى بيرون آيند بخصوص مردمان كوهستانى آنكه هميشه نيممستقل يا مستقل بودند باوجوداين عيلامىها در مدّت چند هزار سال قوميّت خود را در مقابل مردمان قوى مانند سومرىها و اكّديها و دول قادرى مانند بابل و آسور حفظ كردند و گاهى هم به آنها شكستهاى فاحشى دادند و بالاخره اگر عيلام به زانو درآمد از جهت جنگهاى درونى خانه برانداز بود بهرحال از 645 ق . م . دولت عيلام از صفحه روزگار محو و بمرور گذشتههاى آن از خاطرها فراموش گرديد و چنان فراموش شد كه حتّى مورّخين ملل قديمه مانند يونانيها و غيره چيزى در اين باب نميدانستند و الّا استرابون جغرافيادان عالم قديم نمينوشت كه كوروش پاىتخت خود را در شوش قرار داد زيرا مردمان آن هميشه تابع ملل ديگر بودند و هيچگاه اقدام مهمّى ننمودهاند . در مالمير « 1 » بختيارى در ( شگفت سلمان ) و غيره آثار زيادى از عيلاميها ديده مىشود متأسفانه اين آثار را باستثناى آنهائيكه در دسترس نبوده خراب كردهاند در اينجا حجّارىهاى برجسته با خطوط ميخى شوشى و انزانى بسيار يافتهاند و محقّقين اين آثار را بقرن 12 و 13 ق . م . مربوط ميدانند در اينجا استوانههاى بابلى از قرن پنجم ق . م . و مهرها و مسكوكات اشكانى و ساسانى و اشياء ديگر زياد پيدا شده .
--> ( 1 ) - مالمير يا مال امير بمسافت 115 كيلومطر يا تقريبا شانزده فرسخ در مشرق شوشتر واقع است