حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى

476

تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )

اركان عمدهء مملكت و بر روى هم بزرگترين شاهزادگان مغولند به ترتيب ذيل : هولاگو قوييلاى و اريق‌بوكا و منگو ما بين منگو كه در عهد اوگتاى بمعيّت گيوك و باتو مأمور فتح روسيه و ممالك اروپاى شرقى شده بود و باتو كه همواره خيال برانداختن اوگتاى را داشت كمال موافقت موجود بود . با توهّم به همين علت منگو را كه شاهزاده‌اى زيرك و كافى بود در قوريلتائى كه جهت انتخاب جانشين گيوك تشكيل يافت به اين سمت برگزيد و به اين ترتيب سلطنت شعبهء اوّل خاندان چنگيزى يعنى اولاد اوگتاى قاآن برافتاد و جانشينى چنگيز بفرزندان تولوى كه شعبهء دوّم خاندان او باشند منتقل گشت . در شورائى كه باتو منگو را بمقام قاآنى برگزيد چون جميع شاهزادگان و امراى مغول حضور نيافته بودند قرار شد كه در سال نوقوريلتاى بزرگى تشكيل دهند و كليهء شاهزادگان و بزرگان مغول جهت رسميت دادن مقام منگو حاضر شوند . جماعتى از پسران اوگتاى و گيوك و فرزندان جغتاى به اين بهانه كه نبايد سمت قاآنى از خاندان اگتاى و گيوك بيرون رود با اين طرح مخالفت ميكردند و غالبا نمايندگانى پيش باتو ميفرستادند و از ترتيبى كه پيش آمده بود اظهار نارضامندى مىنمودند . مدّت دو سال گفتگو بين باتو و منگو و سرقويتى از طرفى و مخالفين از طرفى ديگر به طول انجاميد دو سال گفتگو بين باتو و منگو باستظهار باتو در ذى - الحجهء سال 648 منگو را در حدود قراقروم بتخت خانى رسما انتخاب كردند و با اينكه جمعى از مخالفان از حضور در قوريلتاى ابا نمودند انتصاب منگو بتخت قاآنى رسميت گرفت . بعد از آنكه مخالفين منگو از واقعهء رسميت يافتن سلطنت او مستحضر گرديدند درصدد توطئه بر خلاف او برآمدند . خان جديد رؤساى ايشان را دستگير نمود و شخصا بتفحّص احوال و كشف توطئه آن طايفه قيام نمود و همگى را بوسيلهء حبس و بند و قتل سياست نمود .