حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى
353
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )
فتح غزنين در 20 شوّال 511 تفصيل لشكركشى سنجر را به طرف غزنه و علّت آن را در تاريخ غزنويان در ضمن سلطنت ارسلانشاه غزنوى نوشته و گفتهايم كه سنجر بنابر پيمانى كه در مرو با بهرامشاه برادر ارسلانشاه بسته بود به يارى او و بهمراهى امير انر و ابو الفضل نصر بن خلف ملك سيستان بغزنه لشكر كشيد و آنجا را در 20 شوّال 511 فتح نمود و بهرامشاه را بتخت نشاند و با او قرار گذاشت كه ابتدا بنام خليفه و سلطان محمّد و سنجر خطبه بخواند سپس بنام خود و به اين ترتيب غزنين كه تا اين تاريخ هيچوقت مسخر سلاجقه نشده بود بدست سنجر فرمان ايشان را گردن نهاد و اين فتح سنجر را فوق العاده در ممالك اسلامى مشهور و بلند نام ساخت . سلطان محمّد صلاح سنجر را در لشكركشى بغزنه نميدانست و او را از اين خيال منع مىنمود ليكن سنجر بتشويق وزير خود به اين امر برادر اعتنائى نكرد و بعد از گشودن آن شهر خبر فتح آن را براى برادر نوشت در حالى كه سلطان محمّد در مرض بود و دو ماه بعد يعنى در 24 ذى الحجّهء 511 مرد و سنجر سلطان شد . در فتح غزنين وزارت سنجر با قوام الملك ابو الحسن صدر الدّين محمّد پسر فخر الملك بن نظام الملك بود و او را سنجر در ماه صفر سال 500 قريب يك ماه بعد از قتل پدرش فخر الملك كه در دهم محرّم همين سال بدست باطنيّه كشته شد به اين سمت برگزيده بود . سنجر در حين اقامت در غزنين بر وزير خود بدگمان شد و امراى سنجرى كه با صدر الدّين محمّد خوب نبودند و چشم طمع بمال گزافى كه در فتح غزنين نصيب او شده بود دوخته بودند سنجر را بقتل او تحريك كردند و سنجر پس از آنكه بمرو رسيد وزير خود را در هفت روز مانده به آخر ذى الحجّهء 511 كشت و اين شخص آخرين وزير سنجر است در دورهء امارت و ملكى او .