حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى
پيشگفتار 35
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )
مرگ اقبال براى ما گران بود . مردى از دست ما رفت كه سالها خواهد گذشت و همانندش بوجود نخواهد آمد بگفتهء شاعر ؛ از شمار دو چشم يك تن كم * وز شمار خرد هزاران بيش با مرگ عباس اقبال يكى از درخشانترين و تابناكترين ستارگان ادب ايران افول كرد و شمعى كه با تابش پرنور خود دلهاى بسيارى از شاگردان و دوستداران و هواخواهان را روشن كرده بود فرومرد . اقبال نه تنها در علم و ادب مردى مشهور بود ، بلكه از جهات روحى و اخلاقى نيز واجد صفات عالى انسانى شمرده مىشد . وى مردى سخى و بخشنده و صريح اللهجه و در دوستى وفادار و در كارهاى علمى صديق و دلسوز بود . هرنكتهاى را مىشنيد هم از آن كس كه شنيده بود روايت ميكرد و در نوشتههاى خود از نشان دادن سند دريغ نداشت و حسن كار خود را درين ميدانست تا هرچه مىنويسد مستند و مدلل بشواهد و براهين مورد قبول باشد . . . ايرج افشار » . * * * بر اين كتاب باارزش فهرستى از مطالب در آغاز و فهرست جامعى از نامهاى كسان و جايها و كتابها و قبايل بپايان افزودهايم و طى مطالعهء دور و درازى كه از ديرباز در اين كتاب و ديگر كتب تاريخى داشتهايم در رفع اشتباهات چاپى و احيانا طغيانهايى كه گاهگاه بر قلم مؤلف عاليقدر مرحوم رفته است كوشيدهايم و بتناسب در متن كتاب يا ذيل صفحات متذكر آن شدهايم و برعايت حفظ صورت اصل و احتراز از بروز اغلاط چاپى به سرمايهء كتابخانهء خيام و دلسوزى و همت مدير محترم آنكه ساليان درازست براى نشر كتب مفيد و سودمند دامن همت بر كمر زده است و بر ارجمندى و مايهورى فرهنگ ايران عزيز افزوده از عين نسخهء چاپ قديم كتاب عكسبردارى گرديد و به چاپ افست رسيد و جاى تهى آن در ميان كتب تاريخى گران مقدار پر شد . اميد كه پژوهندگان مباحث تاريخى و محققان حوادث و وقايع دوران اسلامى ايران را اين گنجينهء كممانند بهرهمندى دهد و روان مؤلف آن هماره شادمان بماند . تهران - تجريش اول اسفندماه 1346 شمسى دكتر محمد دبيرسياقى