حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى

مقدمه 246

تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )

ادوات محاصره از دشمن بواسطه كمند و غيره در جنگهاى دورهء ساسانى رواج داشت و ايرانيها به خوبى از عهدهء اينكارها برميآمدند اطاعت نظامى خيلى شديد بود و فرمانده قشون ميبايست علاوه‌بر اطّلاعات نظامى متين و خونسرد باشد غذاى قشون در وقت جنگ تركيب ميشد از نان و گوشت و شير حدّاكثر حقوق 4001 درهم بود كه بفرمانده كل يعني شاه داده ميشد « 1 » داوري قضات از ميان روحانيّين معيّن ميشدند زيرا فقط آنها بودند كه اطّلاعات و معلومات قضائى داشتند از اعضاى خانواده‌هاى بزرگ هم گاهى قضاتى معيّن ميشدند و ليكن تعيين اينها براى حكميّت بين نجباء بود هر بلوكى يك قاضى داشت و در ده دهكان بامور رسيدگى ميكرد و گاهى هم حكم ميشد علاوه‌بر آنها براى هرلشگرى يكنفر قاضى معيّن ميكردند جنايات را بسه نوع تقسيم كرده بودند : 1 - جنايت نسبت بمذهب ( ارتداد ) 2 - جنايت نسبت بشاه مانند خيانت و سركشى و طغيان و شورش و فرار از قشون در موقع جنگ و غيره 3 - جنايت نسبت به اشخاص يعنى تعدّى نسبت به ديگرى يا باموال ديگرى مجازاتها خيلي سخت بود ولى انوشيروان از شدّت مجازاتها كاست : مرتدين را در محبس نگاهداشته سعى ميكردند كه بموعظه از مذهب جديد برگردانند و اگر مقصود حاصل ميشد رها ميكردند راجع بجنايات نسبت بشاه حكم اعدام فقط در دو مورد صادر ميشد : در مورد شورش و فرار از جنگ در مورد جنايات نوع سوّم حكم اعدام صادر نميشد و بناقص كردن جانى يا گرفتن جريمه اكتفاء ميكردند ولى مجازات دزدى سخت بود دزد را در محبس و در كند و زنجير نگاهداشته بعد از اقرار در حضور قاضى بدار ميآويختند بريدن گوش يا بينى و مصلوب نمودن و سنگسار كردن نيز معمول

--> ( 1 ) - صاحبمنصبان و افراد براى گرفتن حقوق ميبايست از سان بگذرند و اگر لباس و اسلحه‌شان كامل نبود حقوق داده نمىشد روزى انوشيروان مجبور شد به خانه برگشته لباس و اسلحه خود را تكميل كند تا حقوق بگيرد