بهردو طرف كمك رسيد وباز اعراب فاتح شدند سردار قشون ايران مهران نامي از اهل رى بود ( بعضى اسم او را خرّه‌زاد نوشته‌اند ) بعد از اين جنگ غنائم زياد بدست اعراب افتاد و از ماد صد هزار اسب ممتاز گرفتند ( 16 هجرى - 637 م . ) پس از آن سعد ميخواست يزدگرد را تعقيب كند و ليكن عمر به او نوشت كه بين النّهرين براى اعراب كافي است و اى كاش ميان بين النّهرين و ممالك آنطرف كوهها ( مقصود كوههاى كردستان يا زاگرس است ) سدّى بود كه نه ايرانيها ميتوانستند از آن بگذرند و نه اعراب بنابراين سعد بتسخير شهرهاى بين النّهرين پرداخت ( 16 هجرى ) در سال بعد مسلمين شهر كوفه و بصره را بنا كردند ( 17 هجرى ) كوفه در نزديكى حيره قديم و بصره روى خرابه‌هاى شهر ابلّه ساخته شد و بعد از بناى اين دو شهر مدائن و حيره روى بانحطاط گذاردند مسلمين بحرين درصدد برآمدند كه بفارس از راه دريا و ساحل خليج فارس حمله برند و با بهره‌مندى پيش رفتند و لكن بعد شكست خوردند و با وجود اينكه دوازده هزار نفر بكمك آنها رسيد مجبور شدند به بصره مراجعت نمايند پيشرفتي كه در اينجا براى ايرانيها حاصل شد هرمزان حاكم خوزستان را تشويق كرد كه اعراب را از اهواز بيرون كند بعد جنگى بين او و اعراب شد و اينها اهواز را پس گرفتند ( 19 هجرى - 640 م . ) ولى محاصره شوشتر به طول انجاميد و فقط بعد از 18 ماه اين شهر بتصرّف مسلمين درآمد هرمزان نزد عمر رفت و در مدينه بعدها بدست پسر عمر كشته شد جنگ نهاوند - ( 21 هجرى - 642 م . ) اين آخرين جنگي بود كه يزدگرد با مسلمين نمود توضيح آنكه يزدگرد از توقّف قشون عرب در بين النّهرين و اشتغال آنها بامور داخلى استفاده كرده‌باز لشگرى بياراست و چون مسلمين از تجهيزات يزدگرد مطّلع شدند لشگرى بسردارى نعمان بن مقرن به طرف حلوان حركت دادند كه از آنجا برى حمله