حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى

مقدمه 207

تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )

را نمود و آناستاس « 1 » امپراطور بيزانس متعذّر شد كه چون ايران در موقع خود مطالبه نكرده مرور زمان اين حق را زايل نموده بر اثر اين جواب جنگ بين دولتين شروع شد قباد براى اينكه مجالى بدشمن براى تجهيزات ندهد با سرعت حيرت‌آورى داخل ارمنستان روم گرديد و ارز روم را محاصره كرده گرفت پس از آن آمد ( دياربكر ) را نيز تسخير كرد بعد با قشون بيزانس مصاف داده آن را شكست داد و نزديك بود صلحى با شرايط سنگين بروميها تحميل كند كه خبر تاخت‌وتاز هياطله در شمال شرق ايران رسيد و مجبور شد بدان سمت عزيمت نمايد روميها همين كه از گرفتارى او مطلع شدند آمد و نصيبين را محاصره كردند بالاخره سفيرى از طرف قباد روميها را ملاقات و متاركه‌اى بمدّت هفت سال منعقد نمود و دولت بيزانس مبلغى بايران داده آمد را پس گرفت « 2 » در 506 م . دولت روم شرقي قبول كرد كه ساليانه مبلغى بدولت ايران براى نگاهدارى ساخلو قوى در دربند هاى قفقاز بپردازد بعد قباد به هياطله پرداخت و در مدت ده سال با آنها جنگيده كاملا فاتح گرديد بنحويكه از اين ببعد ديگر خطرى از طرف آنها بايران متوجّه نشد ( 503 - 513 م . ) جنگ دوّم با بيزانس قباد پس از اينكه از جنگ هياطله فراغت يافت باز متوجّه روم شرقى گرديد توضيح آنكه در اين زمان ( گرجستان ) بر ايران شوريد و جهت طغيان از اينجا بود كه قباد سياست سابق دربار ايران را راجع به تعقيب عيسويها پيروى و آزادى اين مذهب را كه در زمان بهرام گور داده شده بود نسخ نمود و بر اثر اين سياست گرگين پادشاه گرجستان بروم ملتجى شد قبل از آن روميها از اشتغال قباد به جنگ هياطله استفاده كرده قلاعى در حدود ايران ساخته بودند ( منجمله شهر دارا در نزديكى نصيبين بود ) شاه اعتراض

--> ( 1 ) - ANASTASE ( 2 ) - مبلغى كه بايران دادند هزار ليبراى طلا بود و ليبرا تقريبا 65 مثقال كنونى وزن داشت .