حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى
مقدمه 145
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )
كرد زيرا باخترىها متوجّه هند بوده با پارتيها كارى نداشتند فوت او در 181 ق . م . بود اشك 5 - فرهاد اوّل بعد از پدر بتخت نشست و تپورستان را تسخير كرده طايفه مردها را مجبور نمود كه در بند بحر خزر ( يا چنان كه اروپائيها نامند دروازه كاسپين ) و راهى را كه از خراسان به ماد ميرفت حفظ كنند اين شاه شهر خاراكس « 1 » را در رى بنا كرد اشك 6 - مهرداد اوّل - ( 170 - 138 ق . م . ) بعد از برادر بتخت نشست و بانى عظمت دولت پارت گرديد در اين اوان دولت سلوكي بواسطه جنگ با روميها و يهوديها ضعيف شده بود مهرداد در ابتداء مرو را از باختريها گرفت بعد آذربايجان را از امراء محلّى كه در آنجا استقلال يافته بودند انتزاع نمود پس از آن بخوزستان و پارس و بابل پرداخت و بعد به هند رفته قطعهاى را تا رود جلم به مملكت خود ضميمه كرد از زمان او دولت پارت بزرگ شد اين شاه با دمتريوس سلوكي جنگ كرد ولى در ابتداء بهره مندى نداشت زيرا يونانيها با دمتريوس همراهى كردند و باختر هم بر پارتيها قيام نمود و ليكن مهرداد داخل مذاكره صلح شده دمتريوس را اغفال و بعد جنگ كرد و او را گرفته در زندان انداخت اين شاه به تقليد شاهان هخامنشى خود را شاهنشاه خواند . اشك 7 - فرهاد دوّم بعد از پدر بتخت نشست آنتيوخوس سىده برادر دمتريوس در غياب او مملكت سوريّه را تصرّف كرد و به آن هم اكتفا نكرده خواست ايران را تسخير كند در ابتداء بهرهمندى با او بود : مردمان ايران
--> ( 1 ) - خاراكس را بعضى با در بندر بحر خزر و برخى با شهرستانك تطبيق كردهاند عقيده آخري مبنى بر اين است كه ايزيدور خاراكسى ( يكى از جغرافيّون قديم ) نوشته وطن او ( خاراكس ) در وسط كوههاى البرز واقع است . در بند بحر خزر را با سر دره خوار تطبيق كردهاند