حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى
مقدمه 128
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )
خشيارشا باشد . در نقش رستم از مقابر شاهان هخامنشى سه مقبره در پشت تخت جمشيد و مابقى در يك فرسخى محلّ مزبور موسوم به نقش رستم واقع است اين مقابر در كوهها كنده شده در نقش رستم سردابى در درون مقبره ساخته شده كه عبارت از يك دهليز و يك اطاق مىباشد اين سرداب داراى 9 قبر است چون مقابر مزبوره جز مقبره داريوش كتيبه ندارد نميتوان معيّن كرد كه متعلّق بكدام يك از شاهان هخامنشى است . در شوش از حفريّات شوش معلوم شده كه هخامنشىها ابنيه و عمارات زياد در اينجا ساختهاند ولى حالا ابنيه مزبوره تلّ خاكى است از حفريّات شوش سرستونى بدست آمده كه متعلّق به زمان داريوش اوّل است و ديولافوا فريزى « 1 » يافته كه از كاشيها ساخته شده و در صورتى كه اين كاشيها را بهم وفق دهند صورت سه نفر نظامى ايرانى مشاهده مىشود كه به لباس نظامى آن زمان ملبّس و اسلحه اين دو نفر كمان و تركش و نيزهايست كه بدست گرفته و از زمين بلند نگاهداشتهاند گوئى كه در حال دادن سلام نظامي بودهاند كاشيهاى مذكور ديوار طالار يا ( اپادن ) قصر شوش را ميپوشيده و زينت آن بوده اين صورتها اكنون در موزه لوور پاريس معروف به تير اندازان ايرانى يا جاويدانها است « 2 » سروستان و فيروزآباد اين دو محل در راه شيراز به دارابگرد و بندر عبّاس واقع است در اينجاها طاقها و گنبدهائى از بناهاى سابق مانده ديولافوا اين دو بنا را از زمان كوروش بزرگ ميداند و به اين عقيده
--> ( 1 ) - فريز FRISE پيشانى يا كتيبهاى را گويند ولى راجع بصنايع عهد قديم صورتسازيهاى روى ديوار را بطوريكه دراز و باريك باشد نيز فريز نامند ( 2 ) - LES IMMORTELS زيرا تصوّر ميكنند كه نمونهاي از سپاهيان جاويدان ميباشند شوش - فريزى از كاشىهاى الوان - جاويدانها در موزهء لوور پاريس نمونهء خطّ ميخى پارسى - از كتاب كوسّوويچ ( كتيبههاى هخامنشى )